Zweten we ook onder water en heeft dat nut?

Wie een potje voetbal speelt op een hete zomerdag voelt het zweet al snel langs zijn slapen biggelen. Tijdens een hittegolf is het zwembad dan ook populairder dan het voetbalveld. Maar ook in het water kun je je conditie flink op de proef stellen - denk bijvoorbeeld aan waterpoloërs. Zweten zij dan ook onder water? En zo ja, heeft dat enig nut?

Voormalig internationaal topzwemster Marleen Veldhuis. Beeld anp
Voormalig internationaal topzwemster Marleen Veldhuis.Beeld anp

Wedstrijdzwemmers warmen hun lichaam goed op tijdens hun baantjes, zegt Maria Hopman, hoogleraar fysiologie aan het Radboudumc. 'En ja, dan zweten ze ook.' Tijdens intensief sporten, kan de lichaamstemperatuur tot wel 40 graden stijgen. 'Een zweetdruppel onttrekt wat van die warmte door te verdampen. Heel effectief in de buitenlucht, waar de luchtvochtigheid vaak rond de 70 à 80 procent ligt.' Onder water is die 100 procent: 'Daar raak je het zweet niet kwijt en daarmee ook de warmte niet.'

Oververhitte zwemmer

Gelukkig heeft het sportende lichaam meer in zijn trukendoos. Zolang de omgeving koeler is dan de huidtemperatuur kan het warmte kwijt. 'Confectie heet dat. En omdat het zwembadwater - zeker in wedstrijdbaden - veel koeler is dan de 32 graden van onze huid, hoeven we geen vocht te verdampen om af te koelen.' Ook aan de lucht kunnen we zonder te zweten warmte kwijt. 'Maar water is 25 keer zo goed in het opnemen van die warmte. Van een oververhitte zwemmer heb ik nog nooit gehoord.'

Hoeveel transpireert zo'n wedstrijdzwemmer in het zwembadwater? Vraag het Maarten Keuten: aan de TU Delft heeft de promovendus dat een paar jaar geleden in kaart gebracht. 'Dat gaat in een soort bassin waarin mensen bewegen', zegt hij. 'Hoeveel vocht iemand daarbij kwijtraakt, is gemakkelijk te achterhalen: zet hem voor en na de sportsessie op een weegschaal - het verschil is het aan het water afgegeven zweet.' Daarnaast analyseerde Keuten de chemische samenstelling van het water. Zo zag hij hoeveel afvalstoffen de gemiddelde zwemmer afgeeft.

Chloor

En dat is belangrijk om te weten, zegt Keuten: 'Hoeveel chloor er in een zwembad moet om het water schoon te houden, hangt af van hoeveel zweet erin rondhangt.' Vóór Keutens onderzoek wist niemand hoeveel dat was - schattingen liepen uiteen van een halve tot één liter zweet per uur. Uit Keutens onderzoek bleek dat dat nogal overdreven was. 200 milliliter per uur is reëler - ongeveer een limonadeglas. Logisch eigenlijk, zegt hij: 'Ook aangenaam water van 30 graden koelt ons lichaam nog af. Dat is ook de reden dat bioscoopschermen in zwembaden nooit een succes zijn geworden: als je lang bewegingloos naar een film kijkt, ligt onderkoeling op de loer.' Met zijn onderzoek hoopt Keuten bij te dragen aan zwembaden met minder chloor.

Toch bleek zweet niet de grootste vervuiler. Als mensen de roep der natuur wat vaker op het toilet gehoor geven in plaats van in het water, of van te voren even douchen, kan het chloorgehalte ook met bakken omlaag. 'Zwembaden vinden het juist wel fijn als je zweet in hun bad. Daar is het voor bedoeld: lekker sportief bezig zijn.'

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar: gezond@volkskrant.nl

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden