Zweden zelf verbaasd over gunstige cijfers babysterfte

Nederland scoort slechter dan Zweden bij het terugdringen van de babysterfte. 'We registreren veel', zegt Westgren, Zweeds hoogleraar verloskunde...

Van onze verslaggeefster Nanda Troost

Doet Zweden het echt zo goed wat betreft het terugdringen van debabysterfte? Magnus Westgren kijkt verbaasd op. Hij is hoogleraarverloskunde aan het Karolinska Instituut in Stockholm, een universitairziekenhuis van een van de grootste medische faculteiten. Zweden mag inNederland gelden als een van de koplopers bij het terugdringen vanperinatale sterfte, de Zweden zijn zelf helemaal niet zo tevreden, steltWestgren. 'Kijkt Nederland naar Zweden? Wij kijken naar Finland.'

De cijfers: volgens onderzoek van het Rijksinstituut voorVolksgezondheid en Milieu overlijden in Nederland ongeveer 1300 baby's voorof direct na de geboorte. Dat is ongeveer eenderde meer dan in Zweden enFinland. Volgens cijfers van het College voor Zorgverzekeringen en hetCentraal Bureau voor de Statistiek zou het sterftecijfer in Nederland zelfsnog hoger liggen, onder meer omdat een aantal van de perinatalesterfgevallen, ongeveer 8 procent, niet goed in de statistieken wordtopgenomen.

Maar dus ook aan de hand van de laagste Nederlandse cijfers doet Zwedenhet beter. Hoe dat komt? Westgren, die de situatie in Nederland goed kent,signaleert een aantal belangrijke verschillen in de begeleiding vanzwangere vrouwen.

In Zweden worden bijvoorbeeld veel meer abortussen gepleegd:35 duizend, afgezet tegen 110 duizend geboorten op een bevolking van bijna9 miljoen. In Nederland werden in 2004 ruim 33 duizend abortussen gepleegd,tegen ongeveer 190 duizend geboorten op een bevolking van ruim 16 miljoen.'Dat abortuscijfer is belangrijk', zegt Westgren.

Zweden gaat heel pragmatisch om met abortus, die veel wordt ingezet omongewenste zwangerschappen tegen te gaan, omdat, zoals de arts zegt, 'eenvrouw soms slordig met de pil is geweest'. Westgren: 'Maar daardoor wordenook zwangerschappen afgebroken die later misschien om sociaal-economischegronden waren misgegaan.' Hij doelt daarmee bijvoorbeeld op roken,drugsgebruik en overmatig drankgebruik tijdens de zwangerschap. Vrouwen die dat doen, worden vaak naar speciale klinieken verwezen, waar wordtgeprobeerd ze van drank of drugs af te krijgen. Westgren: 'Zweden heeft eenliberaal imago, maar we zijn soms conservatief.'

Een groot verschil met Nederland is dat in Zweden elke vrouw in hetziekenhuis bevalt. Zweden doet niet aan thuisbevallingen. 'Zelfs in het dunbevolkte noorden gaat een vrouw altijd naar het ziekenhuis. Op de een ofandere manier lukt dat toch altijd.'

De bevalling wordt in het ziekenhuis begeleid door een vroedvrouw. Pasals er complicaties optreden komt een arts in beeld. In het KarolinskaInstituut, waar per jaar vijfduizend baby's worden geboren, werken 200vroedvrouwen en 70 gynaecologen. Westgren wil geen oordeel uitspreken overthuisbevallingen. 'Maar wat ik zeker weet is dat in Zweden de verschillentussen kleine en grote ziekenhuizen niet zo groot zijn. Misschien is datbijvoorbeeld anders in Nederland.'

Zweden is een raar land, lacht Westgren ineens. 'We registreren veel enkunnen iedereen via zijn sofi-nummer volgen. Dat is een gewoonte en is indit geval niet alleen belangrijk voor de ouders, maar voor de maatschappij.Scoort een ziekenhuis op een bepaald gebied lager dan de rest? Dan wordtdat meteen bekeken en wordt daar iets aan gedaan. En het maakt destatistieken in elk geval betrouwbaar.'

Die leggen dan soms toch ook de problemen in Zweden bloot. HetKarolinska Instituut ligt even buiten Stockholm, in Huddinge, dat opsommige plaatsen wat hoogbouw betreft niet onderdoet voor de Bijlmermeer. In Huddinge wonen veel buitenlanders. Bijvoorbeeld Somaliërs, die hetacademische Karolinska als gewoon buurtziekenhuis gebruiken. Westgren: 'Weblijken die groep jarenlang verwaarloosd te hebben. Racisme? Of gewoon overhet hoofd gezien? Maar het aantal zwangere vrouwen dat overlijdt ligt veelhoger dan onder autochtone Zweden. Somalische vrouwen willen geen grotekinderen, weten we inmiddels. Daarom geven ze veel over, heel bewust. Maardat gaat soms goed mis. Dat heeft nu onze aandacht.'

Een ander punt van zorg in Zweden is het toenemende gewicht van vrouwendie kinderen krijgen. 'Dat is een algemeen gezondheidsprobleem, het is ookeen Europees probleem. Maar we weten nu al dat we ons daar meer op moetenrichten. En zoals Nederland dan naar Zweden kijkt, zo kijken wij dan naarFinland.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden