Zes vragen overFFP2-maskers

Zorg wil FFP2-maskers, maar beschermen die beter?

Nederland heeft grote voorraden FFP2-maskers. De zorgprofessionals willen ze graag gebruiken, omdat ze de drager beter zouden beschermen dan de ‘gewone’ chirurgische maskers. Daarover zijn de meningen verdeeld. 

Deelnemers met FFP2-maskers op tijdens een risico-onderzoek naar de verspreiding van virusdeeltjes. In Leipzig werd een concert wordt nagebootst en verschillende scenario's onderzocht. Beeld Getty
Deelnemers met FFP2-maskers op tijdens een risico-onderzoek naar de verspreiding van virusdeeltjes. In Leipzig werd een concert wordt nagebootst en verschillende scenario's onderzocht.Beeld Getty

Artsen, verplegers en verzorgers moeten voortaan de beschikking krijgen over FFP2-maskers. Daarvoor pleiten vier vakbonden voor zorgprofessionals. Dit soort mondkapjes ‘sluit nauwer aan op het gezicht en beschermt beter tegen virussen van buitenaf’, aldus de bonden. Tot nu toe dragen de meeste zorgmedewerkers chirurgische mondkapjes, óók als ze in aanraking komen met coronapatiënten.

Volgens de vakbonden is betere bescherming noodzakelijk nu de besmettingscijfers langdurig hoog zijn en de Britse variant op de loer ligt. Ook noemen ze als argument dat het vaccinatieprogramma voorlopig geen effect zal hebben. Bovendien, zeggen ze, zijn er grote FFP2-voorraden aanwezig in Nederland.

FFP2-maskers, wat zijn dat voor dingen?

De afkorting FFP staat voor ‘filtering face piece’ – een filterend gezichtsstuk, dus. Er zijn drie categorieën, afhankelijk van hoeveel deeltjes van 0,3 micrometer en groter erdoorheen gaan (een micrometer is een duizendste deel van een millimeter). Bij FFP1-maskers wordt minstens 80 procent van deze deeltjes tegengehouden, bij FFP2-maskers minstens 94 procent en bij FFP3-maskers minstens 99 procent.

De chirurgische mondkapjes die tot nu toe worden gebruikt in de zorg, zijn grofmaziger. Zij filteren minstens 98 procent van de deeltjes van 3 micrometer en groter. Ze hebben ook een spatbestendig laagje.

Een coronavirus-deeltje heeft een doorsnede van tussen de 0,06 en 0,14 micrometer, bepaalden wetenschappers. Het virus zou in theorie dus door de openingen in beide filters kunnen, maar het idee is dat de druppeltjes die het virus bevatten vele malen groter zijn, en dus worden tegengehouden.

null Beeld

Worden FFP2-maskers in Nederland al gebruikt?

Ja. Bij zogenaamde ‘aerosolvormende handelingen’ met covid-patiënten schrijft het RIVM al FFP2-maskers voor. Dat zijn handelingen waarbij kleine druppeltjes vrijkomen, bijvoorbeeld het uitzuigen van de longen of het aanbrengen van een beademingsbuis in de luchtpijp.

Worden ze in het buitenland vaker gebruikt?

Jazeker. In de Duitse deelstaat Beieren zijn de FFP2-maskers vanaf maandag zelfs verplicht in winkels en in het openbaar vervoer. De Duitse regering heeft aan het begin van de winter in het hele land miljoenen gratis FFP2-maskers uitgedeeld aan mensen boven de 60 of behorend tot een risicogroep. Ook Oostenrijk zond tien FFP2-maskers naar alle 65-plussers.

In Duitsland dragen zorgmedewerkers al FFP2-maskers in de buurt van coronapatiënten. Als er een riskante handeling wordt verricht, moeten ze zelfs een FFP3-masker opzetten. Dat geldt ook in het Verenigd Koninkrijk.

Bieden FFP2-maskers inderdaad een betere bescherming dan chirurgische maskers?

Dat is nog maar zeer de vraag. Volgens een overzichtsartikel in het tijdschrift Clinical Microbiology Reviews beschermen beide maskers zorgmedewerkers even goed. Wel gingen de meeste studies over bescherming tegen andere virusziektes dan covid.

Ook Heiman Wertheim, hoogleraar klinische microbiologie aan het Radboud UMC, meent dat voor ‘gewone’ zorghandelingen chirurgische mondkapjes volstaan. Hij deed dit voorjaar met zijn collega’s een experiment met beide typen mondkapjes. De onderzoekers bonden de maskers voor de mond van een speciaal ontworpen poppenhoofd en spoten met een vernevelaar water met een fluorescerende stof in de richting van de pop. In dit experiment bleken de chirurgische mondkapjes de druppels even goed tegen te houden als de FFP2-maskers.

En dan is er nog iets, zegt Wertheim. ‘We hebben nu een paar coronagolven gehad. Als de chirurgische mondkapjes niet voldeden, dan zouden we veel meer besmettingen hebben onder het personeel op de covid-afdelingen. Maar dat zien wij niet. En áls er besmettingen zijn, gaat het vaak om mensen met puberkinderen, of zijn ze aangestoken door een collega in de koffiekamer.’

Hebben FFP2-maskers ook nadelen?

‘Het probleem met de FFP2-maskers is dat ze minder comfortabel zitten’, zegt Wertheim. ‘Het ademen gaat echt zwaarder. Misschien zetten mensen ze dan vaker op en af. Dat heeft natuurlijk een risico.’

Een ander gevaar is dat zorgmedewerkers zich volledig beschermd wanen, ook als de maskers niet helemaal goed aansluiten op het gezicht – door een baard, bijvoorbeeld. In dat geval kan er veel ‘valse lucht’ ongefilterd langs gaan, zoals Wertheim dat noemt.

De zorgmedewerkers willen FFP2-maskers om zelf beter beschermd te zijn. Maar beschermen ze zo ook hun patiënten?

Ja, de maskers werken twee kanten op, van binnen naar buiten en van buiten naar binnen. Zolang ze maar geen ventiel hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden