De week in wetenschapTonie Mudde

Zoom-moe: waarom videovergaderen doodvermoeiend is

Ook moe van al dat gezoom en gehangout? De fundamentele problemen van videovergaderen.

De kinderen mogen dan binnenkort voorzichtig aan weer naar school, van dat videovergaderen zijn we nog lang niet af. Zoveel mogelijk thuiswerken, blijft het devies, en al bij de minste verkoudheidsklachten helemaal binnenblijven.

En dus videovergadert een groot deel van de bevolking zich te pletter. Aan de ene kant is het een zegen dat we in een tijd leven waarin we überhaupt op zo’n manier contact kunnen houden met elkaar, maar de nadelen beginnen zich ook te manifesteren.

Zit die collega nou opzij te kijken omdat hij mijn verhaal oninteressant vindt, of is er buiten beeld simpelweg een kind dat om aandacht vraagt? Waarom galmt dat geluid zo – wie heeft er zijn microfoon niet op mute staan waardoor je continu de verbouwing van de buren hoort?

‘Ho, Johan, jij moet je microfoon juist wél aanzetten, anders horen we je niet. Jooo-han, microfoon aan!’

Het is gewoon ‘heel slechte virtual reality’ waarin we ons de halve dag met elkaar bevinden, schreef Stefan van der Stigchel me in een e-mail. Hij is hoogleraar cognitieve psychologie en gespecialiseerd in concentratie. De prof wijst erop dat we ons in zo’n virtuele vergadering maar half aanwezig voelen, terwijl de echte omgeving – je thuiskantoor, de slaapkamer, of waar je je ook maar bevindt – veel nadrukkelijker aanwezig is. En dat op twee plekken tegelijk zijn is dodelijk vermoeiend.

De Portuguese premier Antonio Costa neemt deel aan een videovergadering.Beeld Getty

Normale mores bij vergaderingen vervagen al snel tijdens het zoomen of hangouten. Mailen of appen terwijl je met elkaar om een tafel overlegt: da’s onbeleefd. Maar ja, tijdens het virtuele vergaderen zit je al achter een computer waar allerlei notificaties binnenkomen en dan is het wel heel verleidelijk om daar af en toe je aandacht naar te verleggen. Zeker als je vergaderpartners toch niet kunnen zien dat je even een ander tabblad opent terwijl hun stemmen op de achtergrond doorklinken.

‘Johan, wat denk jij hiervan? Jooo-han, zit je nou weer te mailen?!’

En dan is er nog die laatste stoorzender. Zo’n klein venster waarbij je de hele tijd jezelf kunt zien. Van der Stigchel en collega’s ontdekten in een experiment al eens dat mensen langer naar hun eigen gezicht kijken dan naar andere gezichten en het moeilijk vinden om de aandacht van het eigen gezicht los te maken.

Logisch: als je iedereen bij een normale vergadering een handspiegel voor z’n hoofd houdt waarin ze onafgebroken hun eigen kapsel en oogopslag kunnen keuren zal dat de vergadering ook niet ten goede komen, schat ik zo in.

Er staan nu allerlei goeroes op die beweren dat deze lockdown laat zien dat thuiswerken de toekomst heeft. Iedereen die een paar uur videovergadert op een dag weet wel beter.

Ik hunker naar kantoor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden