Zoenende octopussen gespot in Stille Oceaan

Samenwonen en innige omhelzingen: een zeer zeldzame, hiervoor nauwelijks beschreven octopussoort vertoont opmerkelijk gezellige trekjes. Onderzoekers van University of California beschreven het woon- en paargedrag van de zeedieren deze week in wetenschappelijk tijdschrift PLOS ONE.

Een octopusmannetje (links) dat innig verstrengeld met een vrouwtje paart. Beeld null
Een octopusmannetje (links) dat innig verstrengeld met een vrouwtje paart.

Het grauwbruin getinte diertje, dat bij gebrek aan naam Larger Pacific Striped Octopus (LPSO) wordt genoemd, komt in het wild vooral voor in de oostelijke gedeelten van de Stille Oceaan. Daar merkten biologen decennia terug al op dat de octopus - niet veel groter dan een volwassen mensenhand - zich anders gedraagt dan andere octopussen. Zo verschillend zelfs, dat niemand zijn vingers wilde branden aan het wetenschappelijk in kaart brengen van het beestje.

Nu, dertig jaar later, onderschrijven Californische onderzoekers die observaties alsnog door 24 exemplaren langdurig te filmen in hun laboratorium. Zo zagen ze dat de octopussen soms bij elkaar intrekken. Mannetje en vrouwtje bezetten dan dezelfde schelp of glazen pot, om na drie dagen meestal weer uit elkaar te gaan.

'Tongzoen'

Maar daar hield de blijk van affectie niet mee op: tijdens het paren plaatsen de dieren hun koppen tegen elkaar, hun tentakels innig verstrengeld. Deze 'tongzoen' was bij octopussen nooit zo beschreven. Sterker: de meeste octopussen zijn uiterst terughoudend in lichamelijk contact. Octopusvrouwtjes staan erom bekend de mannetjes op te eten, als kroon op het paringsritueel. De LPSO laat zien dat het ook anders kan.

Een octopusmannetje (links) steekt twee van zijn acht tentakels uit naar een vrouwtje. De Larger Pacific Striped Octopus (LPSO) is affectiever dan andere octopussen. Beeld null
Een octopusmannetje (links) steekt twee van zijn acht tentakels uit naar een vrouwtje. De Larger Pacific Striped Octopus (LPSO) is affectiever dan andere octopussen.

Over het waarom van de omhelzende paring tasten de onderzoekers nog in het duister. Vermoedelijk, zo schrijven ze, verkrijgt het mannetje zo het alleenrecht op zijn partner. Octopus-mannetjes staan erom bekend zich soms met meerdere tegelijk op een vrouwtje storten. Door de omhelzing zou belangstellende nummer twee er niet meer bij kunnen.

Verrassend

De achtarmige dieren kunnen in groepen van dertig tot veertig soortgenoten rondzwemmen, tot op wel 300 meter diepte. Daar wonen ze gemiddeld één meter van hun buurman of -vrouw vandaan. 'Of ze daar in het wild ook samenwonen kunnen we nog niet met zekerheid zeggen', zegt Kees Moeliker, conservator van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam. De Amerikaanse onderzoekers plaatsten die disclaimer dan ook onder hun artikel. 'Heel verstandig', meent hij.

De Californische bevindingen verrasten Moeliker. 'Dat ze in groepen leven en hun nest delen verwacht je niet van zo'n solitair dier als de octopus. Wat ik alleen niet snap: waarom hebben de onderzoekers het dier geen officiële wetenschappelijke naam gegeven?' Een gemiste kans, vindt hij. 'Het had in één moeite door gekund.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden