Doe mij er ook zo eenLichtzwaard

Zjoeng! Bzzztttt! Wanneer kunnen we zwaaien met een lightsaber uit Star Wars?

Wetenschapsredacteur George van Hal bespreekt begerenswaardige uitvindingen uit sciencefictionfilms en zoekt uit of ze realiteit kunnen worden. Vandaag: de lightsaber uit Star Wars.

Lightsabergevecht in Star Wars.   Beeld Getty
Lightsabergevecht in Star Wars.Beeld Getty

Wat?

Een ‘lichtzwaard’, een lichtgevend wapen waarmee je moeiteloos door bijna alles heen snijdt.

Waar gezien?

Van iconische personages als Luke Skywalker en Darth Vader tot, eh, minder populaire figuren als Jar Jar Binks – hele hordes uit de Star Wars-films, -boeken, -strips en -tekenfilmseries hebben weleens met zo’n lichtzwaard gezwaaid.

Hoe dichtbij zijn we?

De eerste vraag die om een antwoord roept is deze: wat ís een lightsaber nu eigenlijk? Is het een letterlijk lichtzwaard, gemaakt van licht, een soort laserzwaard? Of mag het ook gemaakt zijn van iets anders dat licht uitstoot?

Wie een zwaard wil maken van echt licht, staat namelijk voor een flinke opgave. Van licht maak je niet zomaar een lemmet. Kijk maar naar het licht dat uit een zaklamp of laser komt. Dat is niet begrensd. De bundel ‘stopt’ pas als het ergens op botst. Bovendien: zwiep twee zaklampstralen door elkaar heen en ze botsen niet – zjoeng! bzzzztttt! – op elkaar zoals lightsabers dat zo lekker doen bij Star Wars-duels.

Alleen als we diep graven in de fundamentele fysica, stuiten we op opties waarbij je heel misschien, ooit, op superkleine schaal, een soort mini-lightsaber zou kunnen maken. Zo beschreven Amerikaanse onderzoekers in 2018 in het vakblad Science bijvoorbeeld hoe ze lichtdeeltjes (fotonen) in een nieuwe verschijningsvorm hadden geduwd. Daarbij ontstonden een soort lichtklontjes die als mini-lightsabers tegen elkaar op konden botsen.

Een op korte termijn kansrijkere aanpak schuilt in lichtzwaarden die helemaal niet gemaakt zijn van licht, maar van plasma. Plasma is extreem heet en bestaat uit geladen deeltjes die je met behulp van sterke magneetvelden in het gareel kunt houden. Dezelfde technologie wordt bijvoorbeeld ontwikkeld voor toekomstige kernfusiereactoren en is daarmee al voldoende vergevorderd om rudimentaire lichtzwaarden te bouwen.

Sterker nog: een groepje ingenieurs en sciencefictionfans van Hacksmith Industries, die het hun missie maken om dit soort hebbedingen in het echt na te bouwen, fabriceerde al zo’n plasmazwaard, waarvan het lemmet vierduizend graden Celsius heet werd zodat het door metaal kon snijden, net als in de film.

Zo’n plasmazwaard slurpt helaas wel energie, waardoor een externe krachtbron nodig was om het aan de praat te houden. Het leek daarmee meer op een ‘protosaber’, vonden ze zelf, de archaïsche voorloper van de uiteindelijke lightsaber uit het Star Wars-universum.

En dan was er nog een tweede verschil. Net als met zwaarden van licht kun je ook met deze plasmazwaarden geen epische zjoeng-gevechten houden.

Gelukkig is – op papier – zelfs daarvoor een oplossing. Plaats midden in de straal een hittebestendige keramische staaf en je kunt naar hartelust duelleren. Er zijn zelfs al ideeën over hoe je zo’n staaf met de plasmastraal uit het handvat kunt laten opdoemen, blijkt uit een recent patent van Disney voor nieuwe speelgoedlightsabers. De achterliggende technologie? Een opgevoerde versie van een rolmaat. Zelfs de meest futuristische apparaten hebben soms een verrassend alledaagse achtergrond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden