Zinkende walvis spaart zuurstof

Verschillende zeezoogdieren als zeehonden en walvisachtigen hebben gedurende de evolutie dezelfde truc ontwikkeld om bij duiken naar grote diepten op zuurstof te besparen....

In plaats van de hele afstand te zwemmen, laten ze zich in glijvlucht honderden meters naar beneden zinken. Dat blijkt uit onderzoek van Terrie Williams van de Universiteit van Californië in Santa Cruz en collega's. Ze presenteren hun bevindingen in Science van 7 april.

Om te zien wat zeezoogdieren precies doen als ze onder water verdwijnen, werden drie Weddell-zeehonden, een tuimelaar, een noordelijke zeeolifant en een blauwe vinvis uitgerust met een videocamera op hun rug en een instrument dat tijd en diepte registreert.

De dieren blijken eerst een halve tot enkele minuten naar beneden te zwemmen en vervolgens veruit het grootste deel van de afdaling minutenlang in glijvlucht te voltooien. Daarbij halen de kleinere zoogdieren een snelheid van rond de één meter per seconde, de kolossale blauwe vinvis bereikt om en nabij de halve zinksnelheid.

Om te kunnen wegglijden in de diepte hebben de dieren een speciale verworvenheid in hun longen. Ze kunnen de ingeademde lucht uit de longblaasjes pompen. Daardoor voorkomen ze dat onder de toenmende waterdruk stikstof uit de lucht in het bloed wordt opgenomen, een probleem dat bijvoorbeeld menselijke duikers ondervinden.

Doordat onder de toenemende waterdruk de longen geleidelijk inklappen en het volume lucht kleiner wordt, neemt bij gelijkblijvend gewicht het volume van het dier langzaam af waardoor het vanzelf zinkt. Daarmee wordt flink zuurstof bespaard.

Uit nader onderzoek van de drie Weddell-zeehonden bleek dat de dieren door te glijden in plaats van te zwemmen tussen de 10 en 50 procent bespaarden op hun zuurstofgebruik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden