Zijn kinderen wandelende griepbommen?

Gezond

Kleine wandelende griepfabriekjes lijken het soms, die kinderen. Dagelijks snotterend en proestend in het bedompte klaslokaal elkaar en de juf of meester aanstekend, thuis het hele gezin en op de valreep opa en oma. Of is dat onzin en is elk mens even besmettelijk?

Beeld thinkstock

'Kinderen zijn grote verspreiders van griepvirussen', zegt hoogleraar virologie Ab Osterhaus. 'Vooral jongere kinderen scheiden meer en langer het influenzavirus uit.' Hun afweersysteem is nog 'naïef' zoals Osterhaus het noemt: het moet de virussen nog leren kennen. Griepvirussen zijn telkens een aangepaste variant op zichzelf. Volwassen afweersystemen herkennen dus delen van het virus, legt de viroloog uit. 'Bij oudere mensen neemt de werking van het afweersysteem juist weer af.'

Luchtwegen

Het gaat bij griep in eerste instantie om de hoeveelheid virus die wordt geproduceerd. Hoe minder iemand aan een virus wordt blootgesteld, hoe kleiner de kans dat diegene daadwerkelijk ziek wordt. Over het algemeen geldt: hoe meer virus in de luchtwegen, hoe zieker je wordt.

Ook de reactie van het lichaam op de infectie bepaalt hoe ziek je wordt. Hoe meer cellen in de luchtwegen sterven door het virus, hoe heftiger de reactie van het lichaam. Omdat kleine kinderen vaak lang en veel virus produceren, zijn ze vaak hevig ziek als ze griep hebben. 'Je ziet ze ook sneller in het ziekenhuis met griep, omdat het beeld alarmerend is', zegt Osterhaus. 'Maar ze kunnen over het algemeen ook snel weer naar huis. Dat geldt voor oudere mensen niet. Die kunnen allerlei complicaties krijgen door een griep, waardoor de kans op sterfte toeneemt. Een bekende complicatie bij ouderen is het afzakken van het virus van de bovenste luchtwegen naar de longen waardoor een longontsteking ontstaat.'

Kinderen blijken niet alleen besmettelijker, maar ook lánger besmettelijk. Gemiddeld genomen zijn volwassenen een dag of drie tot vijf besmettelijk, kinderen kunnen tot wel acht dagen besmettelijk blijven, volgens de viroloog.

Ouderen zijn veel gevoeliger voor complicaties bij griep. Beeld anp

Incubatietijd

Uit de buurt blijven van mensen die griep hebben, is helaas niet eenvoudig. We verspreiden al virusdeeltjes voordat we ons ziek voelen, gedurende de zogeheten incubatietijd van zo'n twee dagen. Dat zit zo: een virus komt binnen in de luchtwegen, daar gaat het zich vermenigvuldigen. In die vermenigvuldigingsfase verspreidt het virus zich al wel maar komt de reactie van het lichaam nog niet echt op gang, daarom merk je eigenlijk nog niet zoveel. Verspreiden kun je helaas al wel.

Scholen en crèches zijn belangrijke verspreidingshaarden voor griep- en verkoudheidsvirussen, zegt Osterhaus. In matig geventileerde ruimtes waar veel kinderen dicht op elkaar zitten kunnen virussen zich snel verspreiden via kleine druppeltjes in de lucht, zogenoemde aerosolen, maar ook door indirect contact - via speelgoed, tafels of deurklinken.

Er zijn landen, zoals Finland, waar alle kinderen een vaccin krijgen tegen griep. Ook in Groot-Brittannië worden steeds meer kinderen gevaccineerd, zegt Osterhaus. 'Als bij-effect zie je dat de verdere verspreiding van influenza naar risicogroepen zoals ouderen ook zal afnemen.'

Aerosolen, kleine druppeltjes in de lucht, zijn verspreiders van het griepvirus. Beeld anp
Er zijn landen, zoals Finland, waar alle kinderen een vaccin krijgen tegen griep. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.