Zien doneren, doet doneren

Het 'Levi-effect': de scheidend AMC-bestuursvoorzitter staat een nier af, vertelt daarover en inspireert anderen.

Bij zes van de acht transplantatiecentra meldden zich in de weken na publicatie van het artikel potentiële donoren met de krant in de hand, zo blijkt uit een rondgang.Beeld Hilde Harshagen

Afgelopen zomer stond Marcel Levi, arts en scheidend bestuursvoorzitter van het AMC, een nier af aan een onbekende en zijn verhaal had zo'n opmerkelijk gevolg dat gerust van een 'Levi-effect' kan worden gesproken. 'Je moet weggeven wat je kunt missen', zei hij in de Volkskrant en die uitspraak bracht enkele tientallen mensen op een idee. Bij zes van de acht transplantatiecentra meldden zich in de weken na publicatie van het artikel potentiële donoren met de krant in de hand, zo blijkt uit een rondgang.

In zijn eigen ziekenhuis was de uitwerking het grootst: in een week tijd kwamen zes aanmeldingen binnen van zogeheten altruïstische donoren die verwezen naar het artikel over de directeur. Maar ook in het Rotterdamse Erasmus MC (vijf donoren), het UMC Utrecht (ook vijf), het Nijmeegse Radboudumc (drie), het Amsterdamse VUmc (twee) en het Groningse UMCG (een paar) was sprake van een Levi-effect.

Media-aandacht helpt, aldus de coördinator van het niertransplantatieprogramma in het ErasmusMC. In het UMC Utrecht vermoeden ze dat veel donoren al eens over het idee hadden nagedacht en dat het verhaal van Levi een extra zetje heeft gegeven.

Wat hebben we geleerd in 2016?

Het mag dan het jaar van de post-truth zijn geweest, het jaar waarin feiten ondergeschikt leken aan meningen, emoties en flauwekul, maar 2016 heeft ons ook nieuwe inzichten opgeleverd. Dat we gedijen bij minder prikkels bijvoorbeeld, dat oude rockers nooit doodgaan, dat 0 glazen alcohol beter is dan welk ander getal ook en nog 15 andere superinteressante lessen, die we hier allemaal voor u op een rijtje hebben gezet.

Nieren van levende donoren zijn essentieel voor de aanpak van de wachtlijst. De gemiddelde wachttijd voor een nier van een overleden donor is ruim drie jaar en dat is voor veel nierpatiënten te lang. Jaarlijks overlijdt een op de zes nierpatiënten op de wachtlijst.

Van de tienduizend nierpatiënten die een transplantatie hebben ondergaan, heeft nu al bijna de helft een nier van een levende donor. Meestal is die donor de partner of een familielid. 'Echte altruïsten zijn zeldzaam', aldus de Nederlandse Transplantatie Stichting.

Of het Levi-effect beklijft, moet nog blijken, laten de ziekenhuizen weten. De vraag is uiteraard of al die Samaritaanse donoren, die hun nier gunnen aan een nierpatiënt die ze niet kennen, uiteindelijk geschikt zijn én of ze doorzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden