Ziekenhuizen willen vereenvoudigd eigen risico: wat houdt het voorstel in?

Het eigen risico voor de zorg moet niet worden afgeschaft, maar eenvoudiger worden gemaakt. Patiënten weten dan sneller waar ze aan toe zijn en financiële tegenvallers na een ziekenhuisbezoek worden daarmee voorkomen. Dat voorstel doet Yvonne van Rooy, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), vandaag in het Nederlands Dagblad aan de formatiepartijen. Vier vragen over het voorstel.

Een zaal in het VUMC te Amsterdam Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Waarom zijn de ziekenhuizen met hun voorstel gekomen?

Volgens Van Rooy weet een patiënt dan sneller hoeveel geld hij moet betalen voor de ingreep. Na een behandeling in het ziekenhuis kan het nu maanden duren voordat de patiënt de rekening krijgt - bijvoorbeeld als artsen van verschillende afdelingen een patiënt onderzoeken en de totaalkosten niet meteen duidelijk zijn, zegt Jasper Enklaar van het AMC in Amsterdam. In het voorstel van de NVZ betaalt de patiënt altijd maximaal 150 euro, tenzij hij het eigen risico-bedrag van 385 euro al grotendeels of helemaal heeft 'uitgegeven'.

In dat geval betaalt hij minder of niets. Van Rooy ziet nog een ander voordeel: patiënten worden dan niet ineens met een financiële tegenvaller van maximaal 385 euro geconfronteerd, maar 'verbruiken' hun eigen risico in kleinere stapjes van maximaal 150 euro. Overigens bestaat er al een betalingsregeling voor grootverbruikers van gezondheidszorg. Wie hoge zorgkosten verwacht, mag zijn eigen risico in maandelijkse termijnen aan z'n verzekeraar betalen.

Voor welke ziekenhuisingrepen zou die maximale eigen bijdrage van 150 euro dan moeten gelden?

De ziekenhuizen willen zelf een lijst opstellen van behandelingen die onder de regeling moeten vallen. NVZ-voorzitter Van Rooy trapt alvast af: 'Denk aan een bezoek aan de polikliniek of de spoedeisende hulp voor bloedonderzoek, een eenvoudig röntgenonderzoek of een eenvoudig lichamelijk onderzoek.' Een vervolgonderzoek voor dezelfde aandoening dat binnen drie maanden na het eerste bezoek plaatsvindt, zou volgens de NVZ zelfs gratis moeten zijn. Het plan kost de zorgverzekeraars naar schatting 15 miljoen euro. De kosten van een vervolgafspraak in het ziekenhuis komen dan immers volledig voor rekening van de verzekeraar, omdat de patiënt daar niet meer aan meebetaalt. Ook zijn sommige eenvoudige behandelingen nu duurder dan 150 euro. De verzekeraar moet dan het restant ophoesten, terwijl patiënten nu nog maximaal 385 euro zelf betalen. Van Rooy geeft als voorbeeld een hoofdwond die in het ziekenhuis wordt gehecht, waarna nog een controleafspraak volgt. Dat kost nu nog 258 euro. De verzekeraar zou dan straks maximaal 108 euro moeten vergoeden als de patiënt zijn eigen risico nog niet heeft verbruikt. Nu komt de verzekeraar er in hetzelfde geval nog schadevrij vanaf. Als een behandeling goedkoper is dan 150 euro, betaalt de patiënt volgens het NVZ-plan alleen de werkelijke kosten.

Hoe is er op het voorstel gereageerd?

De patiëntenverenigingen reageren schamper. 'Dat is leuk voor mensen die nooit wat mankeren, maar chronisch zieken en mensen met een beperking hebben er niets aan. Die zijn gewoon hun volledige eigen risico kwijt', zei directeur Dianda Veldman van Patiëntenfederatie Nederland, een koepel van ruim 160 patiëntenverenigingen. Wie minstens drie keer per jaar naar het ziekenhuis moet, of alleen voor zwaardere ingrepen, is immers alsnog 385 euro kwijt. Een terugkerende klacht van linkse (oppositie)partijen en belangenverenigingen van patiënten is dat vooral zieke en gehandicapte mensen via het eigen risico extra meebetalen aan de gezondheidszorg. Gezonde mensen, en dat zijn relatief veel jongeren en hoogopgeleiden, kiezen vaak voor een extra hoog eigen risico in ruil voor een lagere zorgverzekeringspremie. Dat hoge eigen risico blijft vaak ongebruikt. Anders is dat voor de 4 miljoen chronisch zieken en gehandicapten. Zij zitten vast aan het minimale eigen risico van 385 euro en betalen dat vaak helemaal, sommigen al meteen in januari. Daarom is ook Patiëntenfederatie Nederland voor verlaging of liever nog afschaffing van het eigen risico.

Hoe denkt de politiek hierover?

In Den Haag wordt al maanden over het eigen risico gediscussieerd. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen was er zelfs een meerderheid voor het verlagen van de eigen zorgbijdrage. De linkse oppositiepartijen willen helemaal van het eigen risico af. VVD en D66 zijn niet voor verlaging, CDA en ChristenUnie wel. De NVZ is tegen. 'Het eigen risico gaat onnodige zorgconsumptie tegen', schrijft De Rooy. 'Ook als de huisarts zegt dat verder onderzoek niet nodig is, wil een patiënt dat soms toch', zegt ook Rik van Druten van Zorgverzekeraars Nederland. 'Dan is het goed als patiënten beseffen dat de zorg niet gratis is.' De zorgverzekeraars zijn niet tegen een lager eigen risico, maar ze waarschuwen wel voor de gevolgen. Het geld voor de gezondheidszorg, dus ook de kosten van het plan van de ziekenhuizen, zal ergens vandaan moeten komen, zegt Van Druten. 'Er zijn drie mogelijkheden. Via hogere premies, uit de belastingen of uit de inkomensafhankelijke zorgpremie die via de werkgevers wordt betaald. Maar die beslissing is aan de politiek.'

Lager eigen risico

Het eigen risico in de gezondheidzorg (nu 385 euro) kan voor een aantal eenvoudige ziekenhuisbehandelingen worden verlaagd naar maximaal 150 euro. Dat voorstel heeft Yvonne van Rooy, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), vrijdag gedaan in het Nederlands Dagblad. Het voorstel is bedoeld als een advies aan de formatiepartijen in Den Haag, die onder meer moeten besluiten wat ze met het eigen risico in de zorg willen doen. Een deel van de Tweede Kamer wenst een verlaging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden