Ziekenhuizen werken mee aan dubieuze bloedtests

Huisartsenpraktijken en ziekenhuizen werken mee aan twijfelachtige bloedtests door bloedafname te faciliteren in opdracht van een commercieel bedrijf. Klanten kunnen daar zonder verwijsbrief terecht om bloed te laten prikken, dat door het testbedrijf in een lab wordt geanalyseerd. De claims van dit bedrijf zijn overtrokken, testuitslagen kloppen niet altijd en de toelichtingen wekken nodeloze ongerustheid.

Beeld Julius Schrank

Dit blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Drie redacteuren lieten hun bloed onderzoeken bij Bloedwaardentest, vroegen er consult aan en lieten ter controle hun bloed bekijken door onafhankelijke experts. Voor afname konden zij terecht bij achthonderd prikpunten. Naast prikpoli's in ziekenhuizen zijn dat vooral afnamepunten van laboratoria, vaak gevestigd in huisartsenpraktijken waar ze in opdracht van de arts bloed afnemen. Bloedwaardentest biedt tientallen onderzoeken aan, van cholesterolmeting tot dubieuze tests voor anti-ageing en martial arts. Consumenten betalen er zelf voor.

Minister Schippers van Volksgezondheid juicht preventief medisch onderzoek toe, schreef ze dit najaar aan de Tweede Kamer, mits de kwaliteit deugt en de kosten beperkt blijven. Uit een raming die ze liet maken blijkt dat die kunnen oplopen. Weliswaar kan zelfonderzoek jaarlijks 25 miljoen euro aan besparingen opleveren, doordat mensen eerder achterhalen dat ze ziek zijn, maar daar staat een geschatte 52 miljoen aan onnodige zorgkosten tegenover. Patiënten melden zich na een verontrustende testuitslag vaak bij de huisarts, die nieuw onderzoek aanvraagt of patiënten doorverwijst.

Meer lezen

Lees hier het uitgebreide verhaal uit Sir Edmund, waarbij drie redacteuren hun bloed opstuurden.

Gezondheidscheck

Het Nederlands Huisartsen Genootschap is geen voorstander van ongericht gezondheidsonderzoek, zegt voorzitter Rob Dijkstra. 'Dat standpunt is bekend, maar er zijn kennelijk huisartsen die er anders over denken. Dat mag.' De huisartsenvereniging heeft vorig jaar de persoonlijke gezondheidscheck gelanceerd, het wetenschappelijke antwoord op de vele onbetrouwbare gezondheidstest. Alleen patiënten met een risico komen er voor een bloedtest in aanmerking.

Ook de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen is kritisch. 'Wij zijn tegenstander van flauwekultesten; we willen dat er zinnig en zuinig met zorg wordt omgegaan', zegt een woordvoerder. Maar de trend is niet tegen te houden, denkt hij. 'Dit is het gevolg van marktwerking. Consumenten willen alles weten. De vraag is of dat in hun belang is.'

Willekeurig tarief

De NVKC, de wetenschappelijke beroepsvereniging van klinisch chemici, heeft het laboratorium van het testbedrijf om opheldering gevraagd. Laboratoriumdiagnostiek is een onbeschermd gebied, aldus de NVKC: 'Iedereen kan, ook zonder kennis van zaken, een medisch laboratorium beginnen en bloedonderzoek aanbieden tegen een willekeurig tarief.' De NVKC wil dat aan medische laboratoria en de klinisch chemici die er werken wettelijke eisen worden gesteld. 'Als daar ook maar iets verkeerd gaat heeft de testuitslag geen waarde en dat kan risico's voor de consument opleveren.'

Hoogleraar klinische epidemiologie Patrick Bossuyt (AMC) vindt dat bloedonderzoek buiten de huisarts om moet worden verboden. 'De ongerustheid neemt meer toe dan de gezondheidswinst.' Huisarts Joost Zaat, adjunct-hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, zegt dat huisartsen niet aan commerciële tests moeten meewerken: 'Zulk onderzoek is schadelijk, het is exploitatie van angst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden