Zelfs Europese Commissie erkent: digitaks - waarbij traditionele bedrijven meer belasting betalen - is niet ideaal

Traditionele bedrijven betalen in de EU meer belasting dan digitale ondernemingen. De Europese Commissie wil dat aanpakken.

Ideaal is het niet, laat zelfs de Europese Commissie woensdag doorschemeren. Niet voor niets spreekt zij over haar digitale heffing als een 'interim-belasting'. Een fiscaal noodverband, in afwachting van structurele maatregelen om het groeiende gat in de winstbelasting te dichten. Dat heeft ertoe geleid dat digitale bedrijven als Apple en Facebook gemiddeld nog geen 10 procent betalen aan de fiscus - minder dan de helft van het percentage dat traditionele bedrijven kwijt zijn.

Eind maken aan onterechte achterstelling

Aan sympathie voor de maatregel zal het niet ontbreken, maar juristen tonen zich sceptischer. 'Dit roept veel vragen op', reageert Raymond Luja, hoogleraar belastingrecht aan de Universiteit Maastricht en daarnaast verbonden aan advocatenkantoor Loyens & Loeff.

Van het opzettelijk benadelen van buitenlandse bedrijven, zoals de Amerikanen vrezen, hoeft niet per se sprake te zijn. 'De Europese regels verbieden zulke discriminatie, en ook staatssteun is niet toegestaan', zegt Jan Vleggeert, die internationaal belastingrecht doceert aan de Universiteit Leiden. 'Maar de Europese Commissie stelt juist dat zij een eind wil maken aan een andere onterechte achterstelling: die waarbij traditionele bedrijven meer belasting betalen dan digitale ondernemingen.'

Hoge kosten

Ook het belasten van één specifieke sector - in dit geval internetbedrijven - is geen unicum. Zo discussieert de Europese Unie al jaren (zonder resultaat) over een heffing op financiële transacties. Maar hoogleraar Luja ziet wel een ander bezwaar. 'De Europese Commissie zegt dat ze eigenlijk de winsten van deze bedrijven wil belasten. Vervolgens richt zij al haar pijlen op de omzet, zonder rekening te houden met de misschien wel torenhoge kosten die het bedrijf maakt om die omzet te realiseren. Dat kan juridisch gevoelig liggen in sommige lidstaten.' Een techbedrijf als taxibedrijf Uber heeft bijvoorbeeld een hoge omzet, maar maakt geen winst.

Praktisch zitten er ook de nodige haken en ogen aan het voorstel. Een heffing van 3 procent op de omzet uit digitale activiteiten, zoals online-advertentieverkoop, klinkt volgens Luja eenvoudig. 'Maar hoe stel je bijvoorbeeld vast hoeveel geld er in een specifieke lidstaat verdiend wordt met het verzamelen en verhandelen van gebruikersdata?'

Belasting als pressiemiddel

Misschien ligt het voornaamste doel van de digitaks ook wel elders. 'Ze willen de koek herverdelen en een deel van de inkomsten uit die data-economie in Europa houden', vermoedt hij. Die mening is ook Vleggeert toegedaan. 'Ik denk dat deze belasting vooral dient als pressiemiddel. Om de winstbelasting aan te kunnen passen aan het digitale tijdperk, moeten de Europese lidstaten hun belastingverdragen met de Verenigde Staten wijzigen. Dat land heeft daar vooralsnog weinig trek in.'


Brussel presenteert plan voor 'digitaks'

Als die er komt, gaan internetreuzen meer belasting betalen

De Europese Commissie stelt een belasting van 3 procent voor op de digitale activiteiten van internetreuzen als Airbnb, Booking, Google en Facebook. Dat levert de betrokken lidstaten minimaal 5 miljard euro extra belastinginkomsten per jaar op. De webbedrijven betalen nu gemiddeld de helft minder belasting dan gewone bedrijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.