'Zeeuws verpleeghuis nam doodswens 80-jarige niet serieus'

Het Zeeuwse verpleeghuis dat een 80-jarige vrouw weigerde te laten vertrekken voor euthanasie, heeft haar euthanasieverzoek nooit serieus onderzocht. Dat zegt directeur Steven Pleiter van de Levenseindekliniek. 'De vrouw is gevangen gehouden en haar doodswens is niet serieus genomen. Ook is haar zoon verdacht gemaakt.'

De tachtigjarige Cobi Geluk op haar laatste dag.

Pleiter noemt het 'schandalig' hoe de zoon door het verpleeghuis is behandeld.

Om de vrouw, Cobi Geluk, uit het verpleeghuis te halen, werden twee rechtszaken gevoerd. Het is de eerste keer in Nederland dat de rechter is ingeschakeld bij een verpleeghuis dat zich verzet tegen een euthanasie.

Het verpleeghuis, Ter Reede in Vlissingen, staat nog altijd achter hun handelen. Directeur Jan de Graaf zegt geen tegenstander te zijn van euthanasie. Hij stelt alles te hebben gedaan in het belang van de patiënte, omdat de vrouw in hun ogen niet wilsbekwaam was. Ook de arts van het verpleeghuis, die een christelijke achtergrond heeft, is volgens hem niet tegen euthanasie.

De 80-jarige vrouw kreeg twee jaar geleden een hersenbloeding en raakte daardoor verlamd en volledig afhankelijk van hulp. Ook had ze cognitieve problemen. Omdat ze vond dat ze ondraaglijk en uitzichtloos leed, vroeg ze vorig jaar via haar zoon om euthanasie bij de arts van het verpleeghuis. Die liet een psychologe een cognitieve screening uitvoeren en stelde uiteindelijk dat de vrouw niet wilsbekwaam was.

Daarop stapte de vrouw naar de Levenseindekliniek. Die liet twee artsen en een psychiater onafhankelijk van elkaar onderzoek doen. Alle drie oordeelden ze dat ze voldeed aan de voorwaarden voor euthanasie. Ondanks cognitieve problemen, was ze wilsbekwaam ten aanzien van haar euthanasiewens.

De directeur weigerde de behandelovereenkomst echter te ontbinden vanwege wilsonbekwaamheid: de vrouw mocht niet vertrekken uit het verpleeghuis. Nadat de familie een kort geding aanspande, stelde de rechter hen in het gelijk. Het verpleeghuis had niet of onvoldoende aangetoond dat de vrouw wilsonbekwaam was. De algemene cognitieve screening die ze hadden uitgevoerd, was daar niet op gericht.

Na een tweede rechtszaak zei de rechter te hopen dat het verpleeghuis de wens van de vrouw nu zou respecteren. 'Dat is het laatste wat u voor haar kunt betekenen. Ik hoop dat u niet weer iets verzint om het tegen te houden.' De vrouw kreeg vorige week euthanasie.

'Eigenlijk kun je zeggen dat het verpleeghuis haar gevangen heeft gehouden', zegt directeur Pleiter van de Levenseindekliniek. 'Ik denk dat er bij hen onvoldoende kennis is over de euthanasiewet. De arts heeft zijn onderzoek niet goed gedaan. Hij had haar wilsbekwaamheid ten aanzien van haar euthanasiewens moeten toetsen.'

Oude foto van Hans Geluk (Baby) met zijn moeder. Beeld Io Cooman

Ook is haar zoon in dit proces door Ter Reede ten onrechte verdacht gemaakt, zegt hij. 'Er is tegen hem gezegd dat hij de doodswens bij zijn moeder in de mond legde. Dat zij alleen maar over haar wens praatte als hij erbij was. Dat vind ik schandalig. Zo'n wens komt vaak alleen ter sprake als je er gericht naar vraagt. Ook hebben drie artsen geconstateerd dat haar wens vrijwillig en weloverwogen was.'

Directeur Jan de Graaf van verpleeghuis Ter Reede stelt dat dit voor hem een principiële kwestie is. 'Ik heb hier ontzettend goed over nagedacht, want ik besefte ook wel dat het in de media veel aandacht zou krijgen.'

'Wij doen dit niet zomaar. In onze ogen was deze vrouw niet wilsbekwaam. Wij vinden dat we dit heel goed hebben getoetst. Onze arts had een goede en lange behandelrelatie met haar. Daarom wilden we niet dat ze overleed. Als jij als goed hulpverlener vindt dat er slechte dingen dreigen te gebeuren met een patiënt, dan mag je niet wegkijken.' Bovendien stelt hij dat de vrouw nog genoot van dingen en dat ze uitingen deed die niet consistent waren met een doodswens.

Advocate Esther Pans van de familie: 'Deze rechtszaak ging over het respecteren van de euthanasiewet. Het verpleeghuis heeft deze wet aan haar laars gelapt, maar de rechter heeft hen daarin - terecht - teruggefloten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden