Nieuws

Zeer gevaarlijke vogelgriep leeft toch weer op in noorden van het land, honderden dode wilde vogels gevonden

Aan de noordelijke kust en in Groningse natuurgebieden zijn de afgelopen weken honderden dode wilde vogels gevonden, die zijn getroffen door het vogelgriepvirus. Dat is uitzonderlijk, omdat het virus normaal gesproken met de komst van het voorjaar verdwijnt.

Inspectie van een pluimveehouderij in het Groningse Oldekerk.  Beeld ANP
Inspectie van een pluimveehouderij in het Groningse Oldekerk.Beeld ANP

Het gaat om de voor vogels zeer gevaarlijke variant H5N8. Het virus treft vooral brandganzen en kokmeeuwen, maar mogelijk lopen ook zeldzame roofvogels gevaar. Bij een eerdere uitbraak van het H5N8-virus onder wilde vogels in 2016, overleed naar schatting 10 tot 40 procent van de in Nederland overwinterende slechtvalken. De kans dat het virus ook mensen besmet, is overigens zeer klein.

Voorheen werd het virus vooral onder pluimvee aangetroffen, maar sinds 2014 worden wilde vogels in Nederland steeds vaker getroffen. ‘Er is een algemene tendens gaande dat dit hoog pathogene (ziekmakende, red.) vogelgriepvirus zich steeds meer aanpast aan wilde vogels’, zegt Thijs Kuiken, viroloog aan het Erasmus MC. Ook in Duitsland, Denemarken en Zweden vindt op dit moment sterfte van wilde vogels plaats.

De laatste opleving van het H5N8-vogelvirus was dit najaar onder wilde watervogels en in pluimveebedrijven. Bij twaalf bedrijven raakten toen eenden, kuikens, kippen en kalkoenen besmet. In totaal werden toen 700 duizend vogels geruimd. Meestal komt het virus in het najaar onze kant op met migrerende watervogels die in West-Europa overwinteren. Vaak stelt het ministerie van Landbouw dan een ophokplicht in voor pluimveebedrijven om verspreiding van het virus te voorkomen.

Dode zeearend

Vooral als het virus overgaat van wilde watervogels op roofvogels zoals buizerds, slechtvalken en zeearenden, kan dat groot effect hebben op de populatie. Afgelopen weekeinde werd een nestje aangetroffen met een dode twee weken jonge zeearend in het Groningse deel van het Hunzedal. De zeearend is een beschermde vogelsoort. Waarschijnlijk is het jong besmet geraakt door een verorberde brandgans, aangezien daar ook resten van in het nest te vinden waren.

Vogels kunnen besmet raken door contact met een besmette vogel, via virusdeeltjes in de lucht, of via de mest van andere vogels. Als het virus na besmetting de hersenen bereikt, kunnen vogels niet meer rechtuit lopen of zwemmen en gaan daardoor rondjes draaien als ze zwemmen. Ook kunnen ze uit de lucht vallen tijdens het vliegen.

De kans dat het virus nu nog leidt tot besmettingen in de pluimveesector is aanwezig. ‘Op lange termijn moet je de pluimveehouderij hierop aanpassen, bijvoorbeeld door dieren niet te dicht bij elkaar te houden of door vaccinatie tegen het hoog pathogene vogelgriepvirus’, zegt Kuiken. Wel is het zo dat het virus zich straks minder goed kan verspreiden door de naderende zomerse temperaturen en doordat brandganzen al vertrekken richting het noorden en oosten om te broeden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden