Klopt dit wel? onderzoek over zeelucht

‘Zeelucht is goed tegen kanker’ – klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: ‘Zeelucht is goed tegen kanker.’

Beeld Marcel van den Bergh

Van wie komt de claim?

Helpt een lange strandwandeling tegen kanker? De Universiteit van Gent suggereerde dit onlangs met een ronkend persbericht, getiteld ‘Zeelucht is goed tegen kanker en cholesterol’. Het bericht leidde tot hoopgevende berichten bij vele media, van Omroep West tot De Telegraaf  en Metro.

Klopt het? 

Het persbericht verwijst naar onderzoek van Gentse wetenschappers dat onlangs verscheen in het tijdschrift Nature Scientific Reports. De onderzoekers behandelden petrischaaltjes met kankercellen in een laboratorium met aerosolen, bioactieve stoffen in zeewater. Vervolgens keken ze naar het effect hiervan op meer dan zestienduizend genen in het dna van de cellen. Wat bleek: een groep genen, betrokken bij het ontstaan en de ontwikkeling van kanker, was na de behandeling minder actief. 

Dat is goed nieuws, maar hoe groot is de stap van petrischaaltje naar het menselijk lichaam? ‘Gigantisch’, zegt kankerepidemioloog Leo Schouten van de Universiteit van Maastricht. Zelfs stoffen die een massaslachting veroorzaken bij kankercellen in petrischaaltjes, bereiken in het menselijk lichaam de tumor vaak niet eens. ‘Ze worden niet opgenomen, het lichaam breekt ze af, of ze hebben allerlei bijwerkingen’, somt Schouten op. Bovendien: wie iets test op duizenden genen, heeft een behoorlijke kans dat een deel van de genen er na afloop puur toevallig net iets anders bij ligt. 

Hoewel de onderzoekers een statistische methode hebben toegepast om dit te corrigeren, betreft het niet de strengste methode, zegt Schouten. ‘De kans op toevalstreffers is zeker nog aanwezig.’ Daar komt nog bij dat het type kankercellen in het laboratorium anders zou kunnen reageren dan tumorcellen in de mens. Theo de Kok, hoogleraar genetische toxicologie in Maastricht, sluit zich bij deze kritiek aan. Wel noemt hij het onderzoek waardevol. ‘Stel dát er een gezondheidseffect zou zijn van aerosolen, dan geeft dit onderzoek daar een mogelijke moleculaire basis voor’, zegt De Kok. ‘Niet meer en niet minder.’ 

Jana Asselman, die het Gentse onderzoek leidde, erkent dat een eventuele toepassing van de inzichten nog lang zal duren. De kritiek op de statistische methode verwerpt ze, omdat een strengere methode weer zou kunnen leiden tot onterechte uitsluiting van interessante genen. Wel zegt ze dat nog onbekend is of de zeelucht overal dezelfde aerosolen bevat.

Eindoordeel 

Of zeelucht werkt tegen kanker, is op basis van dit onderzoek niet te zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden