'Ze vonden me dom; de GGD had zo'n suf imago'

Roel Coutinho (63), directeur centrum infectieziektebestrijding RIVM, hoogleraar epidemiologie en preventie van infectieziekten bij het AMC: ‘Ik weet nog dat ik in 1977 met de onderzoeksbevindingen van mijn jarenlange laboratoriumwerk op een congres in Boston stond....

Ellen de Visser

‘Ik was in het lab beland omdat ik een jaar moest wachten op een opleidingsplaats voor internist. Ik deed er virologisch onderzoek bij hoogleraar Jan van der Noordaa. Ik vond het wel leuk, maar ook wat saai. Er kwam weinig uit. En de overgang was groot. Ik was net terug uit Afrika, waar ik anderhalf jaar als dokter had gewerkt voor de bevrijdingsbeweging van Guinee-Bissau. In een ziekenhuis met dertig bedden, vlak over de grens in Senegal.

‘Daarom ging ik in op het verzoek van het hoofd van het laboratorium Flap Dekking, die was betrokken bij een programma van de wereldgezondheidsorganisatie om de pokken uit te roeien. Ze hadden artsen nodig, en ik kwam in Ban-gladesh terecht, een van de laatste landen waar de pokken nog voorkwamen. Er heerste een vreselijke hongersnood, het was er een chaos, maar de bestrijding was succesvol. In drie maanden tijd zag ik de pokken onder mijn ogen verdwijnen. Daar ben ik gefascineerd geraakt door de bestrijding van infectieziekten en publieke gezondheidszorg.

‘Ik ben een laatbloeier in de wetenschap. Pas toen ik op mijn 31ste hoofd werd van de afdeling volksgezondheid bij de Amsterdamse GGD, kwam die carrière op gang. Niemand wilde die baan hebben, iedereen vond het een domme zet van mij. Infectieziekten waren op hun retour, en de GGD had een suf imago. Maar we kregen te maken met een hausse aan geslachtsziekten waaronder hepatitis B, vooral onder homoseksuele mannen en drugsgebruikers. Het werd het onderwerp van mijn proefschrift.

‘Voor een experimentele studie naar een hepatitis B-vaccin brachten we een grote onderzoekspopulatie van homoseksuele mannen bij elkaar. Die groep bleek uit wetenschappelijk oogpunt zeer waardevol toen begin jaren tachtig de aids-epidemie uitbrak. Het was het begin van de Amsterdamse Cohort Studies, een multidisciplinaire samenwerkingsverband dat de afgelopen 25 jaar een schat aan kennis heeft opgeleverd. Aids heeft zo in hoge mate mijn wetenschappelijke carrière bepaald. Er ontstond een intensieve samenwerking met virologen, immunologen en sociaal wetenschappers.

‘In 1989 ben hoogleraar geworden. Later kreeg ik het aanbod om dat fulltime te gaan doen maar dat heb ik afgeslagen. Ik heb altijd de combinatie van theorie en praktijk gezocht. Ik ben gepassioneerd door virussen en bacteriën, maar het is even fascinerend om te zien hoe die door menselijk gedrag worden verspreid.’

Ellen de Visser

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden