nieuws Zandstormen

Zandversteviging Houtribdijk kost miljoenen, maar dreigt uit te lopen op fiasco

De Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad is om veiligheidsredenen verstevigd met zand, heel veel zand. Maar de wereldwijde en miljoenen kostende primeur pakt slechter uit dan verwacht. Zandstormen hinderden het verkeer, waardoor de weg dicht moest. Extra maatregelen bleken niet bestand tegen droogte, vorst en wind. Experiment mislukt? Rijkswaterstaat blijft positief. 

De Houtribdijk Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Een met zand bezaaid wegdek heeft twee keer tot een wegafsluiting geleid. De overlast van zand hinderde het verkeer dusdanig, dat het niet veilig genoeg was voor automobilisten de weg te vervolgen. Bij de tweede afsluiting was de weg liefst 23 uur dicht. De zandverstuivingen hebben volgens Rijkswaterstaat nog niet tot ongelukken geleid, maar de publieke onvrede over het project (versteviging van de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad) groeit.

De overheid reserveerde 90 miljoen euro om de dijk over een lengte van 25 kilometer te verstevigen, waarvan de helft van de dijk met zand. Daarvoor was evenveel zand nodig als normaal gesproken in een heel jaar langs de Nederlandse kustlijn wordt gestort: 10 miljoen kuub. Het experiment van Rijkswaterstaat is een primeur: nergens ter wereld werd deze methode – dijkversterking met zand – eerder toegepast.

Kritiek

Automobilisten zetten nu hun vraagtekens bij het proefondervindelijke karakter van de dijkversteviging. De Houtribdijk is een cruciale verbinding te midden van het Markermeer en het IJsselmeer. De dijk leent zich volgens critici niet voor experimenten, veel alternatieve wegen om het IJsselmeergebied over te steken zijn er immers niet: alleen de Afsluitdijk, die vijftig kilometer noordelijker ligt en forenzen naar de andere kant van het land leidt.

Eind vorig jaar begon Rijkswaterstaat met de aanleg van de zandoevers. Extra ondersteuning was nodig omdat de dijk niet meer aan de wettelijke veiligheidsnormen voldeed. De versteviging behoedt de omliggende provincies tegen stormen die ‘gemiddeld eens in de tienduizend jaar voorkomen’. Om waterstromen uit het IJsselmeer en Markermeer te bedwingen, is gekozen voor zandversteviging. Daar profiteert ook de natuur van, beredeneerde Rijkswaterstaat.

Klimaat

Maar het plan bleek niet bestand tegen het klimaat: windvlagen lieten het wegdek vol zand lopen. De ontwikkeling van ingezaaid gras, dat nodig was om het zand op zijn plek te houden, verliep door droogte en nachtvorst langzamer dan voorzien. Om zandverstuiving tegen te gaan zijn verstevigde zandstuifschermen geplaatst en is een sliblaag over het zand gesproeid.

Die laatste maatregel bestaat uit een extra laag aarde die de hele dijk (900 duizend vierkante meter) moet bedekken. Naar verwachting neemt het bedekken van de dijk met aarde zo’n twee maanden in beslag. In de tussentijd inventariseert Rijkswaterstaat hoe hoog de kosten voor de extra maatregelen uitvallen.  

Ondanks de kritiek blijft Rijkswaterstaat optimistisch over het project. Een woordvoerder weerspreekt dat er sprake is van een mislukt experiment: ‘Het versterken van een dijk met zandige oevers is een innovatie, geen experiment. Het aanbrengen van de zandige oevers verloopt voorspoedig, alleen de maatregelen tegen het verstuiven van het zand hebben nog niet afdoende gewerkt.’

Dit zijn de Marker Wadden, het vogelparadijs in wording. Eerste indruk: ‘Zand. Heel veel zand’
Het nieuwste stukje Nederland is sinds zaterdag bereikbaar met een veerboot. De Marker Wadden, een eilandengroep in het Markermeer, moeten een walhalla worden voor vogelaars. Maar vissers zijn minder enthousiast over het project. ‘Je kunt je afvragen of ze geen ecologische ramp aan het creëren zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden