de week in wetenschap dalende bodem

Zakken we langzaam weg in een moeras?

Help, de bodem zakt. Maar gelukkig is daar de drijvende woonwijk.

Kunstmatige eilanden Olaf Waals

Gelijk even kijken, op de nieuwe bodemdalingskaart die deze week werd gepresenteerd. Tik op de website je woonadres in en dan zie je hoe hard de grond onder je voeten wegzakt. In mijn geval: 2 millimeter per jaar. Dat lijkt weinig, maar kan in de loop der jaren – ik spreek uit ervaring – tegels in de voortuin dermate scheef laten zakken dat je een klein hindernissenparcours naar de voordeur krijgt.

Dat is niets vergeleken met de andere problemen die de dalende bodem veroorzaakt. Ruim 20 miljard schade door verzakkingen tot 2050, stond er deze week op de voorpagina van de Volkskrant. Een Delftse professor waarschuwt: ‘Als de bodemdaling doorzet in het huidige tempo, betekent dat misschien wel het einde van het karakteristieke Nederlandse landschap met weides, koeien en molens, of een enorme schade aan de historische binnensteden’.

De bodem zakt in Nederland op veel plekken harder dan de zeespiegel stijgt. De komende 30 jaar 20 centimeter tot 75 centimeter omlaag is geen uitzondering, aldus de experts van Deltares. Initiatieven om de grond in het gareel te houden zijn er. Zo schrijft EenVandaag over een boer die cranberry’s is gaan telen, omdat die het goed doen op natte ondergrond. (Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld koeien, waarvoor de grondwaterstand laag wordt gehouden zodat ze niet wegzakken in de blubber. Met als gevolg dat het droge veen inklinkt en de bodem verder zakt.)

Toch lijkt dit probleem mij zo groot dat we op de lange termijn ook moeten kijken naar een radicaal andere manier van bouwen. Zo wordt vlak bij Utrecht, in Harmelen, al onderzoek gedaan naar een drijvende woonwijk.

Vorig jaar sprak ik met maritiem wetenschapper Olaf Waals, die in het golfslagbad van onderzoeksinstituut Marin experimenteert met drijvende driehoeken. Het idee: koppel enorme pontons aan elkaar en je kunt drijvende steden maken in elk gewenst formaat.

Die drijvende eilanden zullen in eerste instantie wat kaal en winderig zijn, maar hé, daar pionieren we ons wel doorheen. Flink veel bomen planten, wat hippe architectuur erbij, en net zolang opschalen tot je niet eens meer door hebt dat je op een drijvend eiland woont. Zeespiegelstijging? Bodemdaling? We deinen gewoon rustig mee met alles wat op ons afkomt. Het lijkt mij in ieder geval een stuk aantrekkelijker dan het alternatief: langzaam wegzakken in het moeras, de godganse dag knabbelend op cranberry’s.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.