Xenotransplantatie

HET gebruik van dierlijke cellen, weefsels of organen in patiënten blijft discussie veroorzaken. Woensdag debatteerde de Tweede Kamer met minister Borst (Volksgezondheid) over het ruim een jaar geleden betrokken standpunt van het kabinet dat xenotransplantatie 'in principe ethisch aanvaardbaar is'....

Het debat had iets weg van een schimmengevecht. Men sprak over mogelijkheden die er nog niet zijn en waarvan het nog maar de vraag is of ze er ooit zullen komen. De medisch-technische problemen van bijvoorbeeld het transplanteren van een varkenshart naar een hartpatiënt zijn nog formidabel. Het hart zal binnen enkele uren worden afgestoten en de patiënt sterft bij wijze van spreken onder de handen van zijn operateur.

Niettemin, zo liet de Tweede Kamer blijken, wil de politiek zich nadrukkelijk bemoeien met de vraag of het wetenschappelijk onderzoek naar xenotransplantatie in Nederland doorgang kan vinden. Kabinet en Kamer zijn het erover eens dat er voorlopig geen sprake kan zijn van experimenten op patiënten.

Maar over wat er in de toekomst moet gebeuren lopen de meningen uiteen. Een Kamermeerderheid vindt dat er een tijdelijk verbod (moratorium) op xenotransplantatie moet komen; gedacht wordt aan een periode van een tot twee jaar. Borst en haar partij, D66, vinden zo'n verbod overbodig. Gelet op de mogelijkheden van xenotransplantatie is er immers sprake van een de facto moratorium.

Het CDA, de partijen van klein rechts en de SP gaan nog een stap verder. Zij willen dat het moratorium ook geldt voor het basale proefdieronderzoek dat met het oog op xenotransplantatie wordt verricht. Dat mag pas worden voortgezet als er meer bekend is over de risico's die xenotransplantatie met zich meebrengt, bijvoorbeeld de kans dat gevaarlijke dierlijke virussen worden overgedragen.

Afgezien van de gevolgen van zo'n verbod - in Nederland werkt maar een handjevol onderzoekers aan dit type onderzoek - doet dit voorstel ook wat hypocriet aan. Hoe immers kan meer bekend worden over die risico's als daarvoor geen proeven met verschillende dieren mogen worden gedaan? De enige hoop voor CDA, SP en klein rechts ligt dan in het buitenland, waar dit soort onderzoek wél wordt uitgevoerd.

Het debat over xenotransplanatie is nog niet afgerond; de Kamer beraadt zich op de tekst van een motie waarin de grenzen van wat ze in dit stadium aanvaardbaar vindt, worden vastgelegd. Te hopen valt dat ze daarbij de deur voor het basale onderzoek naar xenotransplantatie niet helemaal in het slot gooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden