Worden kinderen nooit misselijk in de speeltuin?

Laat u nog wel eens het kind in uzelf de vrije loop? Bijvoorbeeld als u - al dan niet onder dwang - in een speeltuin bent beland?

Kinderen schommelen in een speeltuin in IJmuiden Beeld anp

Menig volwassene loopt groen aan op de ronddraaiende speeltoestellen, terwijl de gemiddelde vierjarige jubelend ronde na ronde overleeft. Hoe kan dat? Werkt het evenwichtsorgaan van kinderen soms anders?

'Nee, dat doet het niet', zegt Willy Kortschot, arts op de afdeling evenwichtsonderzoek in het AMC in Amsterdam. De evenwichtsorganen bevinden zich in onze binnenoren, verstopt achter de oogkas. Ze spelen in grote lijnen een rol bij perceptie, beweging en balans. Het ene deel (de kanalen) is gevoelig voor draaiing, het andere voor rechtuit bewegen en de zwaartekracht.

De organen werken even goed, of je nu 3 of 48 jaar oud bent, zegt Kortschot. Toch herkent ze de ervaring van misselijke ouders in speeltoestellen en pretparken wel. 'Een aantal zaken zouden dit kunnen verklaren', zegt ze. 'Bij de allerkleinste kinderen, tot een jaar of 2, moeten de zenuwbanen in de hersenen die de signalen van de evenwichtsorganen doorgeven zich nog ontwikkelen en moeten ze bewegingspatronen nog leren herkennen. Daarom worden heel kleine kinderen eigenlijk nooit bewegingsziek. De paden zijn nog niet gebaand.'

Maar vanaf een jaar of 2 ontwikkelt een deel van de kinderen juist een overgevoeligheid voor bewegingsziekte. 'Veel kinderen hebben last van wagenziekte. Vrouwen zijn er gevoeliger voor dan mannen, vooral als ze zwanger zijn of menstrueren, trouwens. Ouders zeggen vaak: maar op de kermis heeft-ie nergens last van', zegt Kortschot. 'Eigenlijk kunnen we dat niet goed verklaren. Maar vermoedelijk heeft het veel met verwachting en ervaring te maken. Als je iets leuk vindt en graag doet, heb je er minder last van - zo lijkt het, want we slaan al die ervaringen ook op. Daarom hebben volwassenen sneller de gedachte: oei, ik ga nu op een boot, het zal wel weer mis gaan.' Zelfs het zien van andere misselijke of brakende mensen kan een extra stimulus zijn om zelf zeeziek te worden, zegt Kortschot.

De oorzaak van elke vorm van bewegingsziekte is het verschil in wat je ogen denken te ervaren en wat het lichaam via het signaal van de evenwichtsorganen ervaart. Lezen in een rijdende auto bijvoorbeeld. 'De ogen denken dat je rustig een boekje zit te lezen, maar het lichaam voelt dat het beweegt.' Het beste tegengif is de twee vormen van waarneming dichter bij elkaar brengen: weg met het boek of scherm en naar buiten kijken dus, de horizon in het vizier houden. Overigens kan ook het omgekeerde. Kortschot krijgt wel eens mensen op het spreekuur die ziek worden van het spelen van games op de computer. 'Zeker bij een groot scherm ervaren de ogen veel beweging, terwijl het lichaam stilzit. Dat leidt tot verwarring.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden