Column Ionica Smeets

Wil je het dna van je baby aanpassen? In de film Robin bepaal je de levensloop van de hoofdpersoon

Vorig jaar maakte de serie Black Mirror furore met Bandersnatch waarin kijkers zelf het verloop van het verhaal konden kiezen. Nu is er Robin.

Je vader is na zijn pensioen hard achteruitgegaan en heeft steeds meer hulp nodig. Hij is in de war en klampt zich vast aan jou. Het liefste wil hij je elke dag zien. Op een nacht wordt hij onderkoeld gevonden op straat, hij wilde naar jou toe. Je houdt veel van je vader, maar je kunt hem niet de zorg geven die hij nodig heeft. Je hebt ook nog een hectische baan en een opstandige puberzoon. Dan komt een arts met een zorgrobot die uiterlijk precies op jou lijkt: je vader zou het verschil niet merken. Met deze robot zou je vader in zijn vertrouwde omgeving kunnen blijven en het gevoel hebben dat jij elke dag bij hem bent. Zou jij voor deze zorgrobot kiezen?

Dit is een van de dilemma’s uit Robin, de interactieve animatiefilm die sinds donderdag te bekijken is op robindefilm.nl. Het is als de kies-je-eigen-avontuurboeken waar ik als kind dol op was, maar dan als film. Vorig jaar maakte de serie Black Mirror furore met Bandersnatch waarin kijkers zelf het verloop van het verhaal konden kiezen. Nu is er dus Robin, over de gelijknamige hoofdpersoon die geboren wordt in 2020 en wiens levensloop je bepaalt door te kiezen wat je doet bij dilemma’s zoals over de zorgrobot.

De film is gemaakt in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda, als voorbeeld van innovatieve wetenschapscommunicatie. Het is realistische sciencefiction: alle dilemma’s in de film zijn volgens wetenschappers in de (nabije) toekomst mogelijk. Wil je bijvoorbeeld het dna van je baby aanpassen zodat je kind geen astma krijgt? En wat doe je als er een oorlog uitbreekt en je geavanceerde analysesysteem (dat nog nooit een fout heeft gemaakt) zegt dat je niets moet doen terwijl de vijand jouw geboortedorp aanvalt?

In Robin krijg je als kijker vier van dit soort dilemma’s achter elkaar voorgelegd. En waar Bandersnatch en andere interactieve films je soms dwingen om bepaalde keuzes te maken, of je in een kringetje laten rondgaan, heb je hier volledig de vrije hand en leidt elke keuze tot andere dilemma’s en vervolgverhalen. In totaal zijn er zestien eindes – en dertig tussenliggende fragmenten. Ergens is het wel tragisch voor de makers dat ze die dertig filmfragmenten hebben gemaakt – terwijl de kijker er maar zes bekijkt (tenzij die zoals ik stug alle mogelijkheden afgaat).

Heel slim bedacht is dat Robin aan de hand van de allereerste keuze in de film een man óf een vrouw wordt – zo krijg je in één personage toch een 50/50 man-vrouwverhouding over alle fragmenten.

Maar het mooiste aan Robin vind ik dat het inhoudelijk een ongebruikelijke vorm van wetenschapscommunicatie is. Het gaat niet over ideeën uitleggen of kijkers overtuigen van hoe gaaf wetenschap is. Nee, de bedoeling is dat kijkers nadenken en praten over wat zij wel en niet wenselijk vinden qua wetenschappelijke vooruitgang. Er zijn geen goede of foute antwoorden. Er is alleen een reeks dilemma’s die in de toekomst misschien wel echte keuzes worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden