Klopt dit welKans op herseninfarct

Wie voldoende groente en fruit eet, verlaagt de kans op een beroerte

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 

Groenten en fruit op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam.Beeld ANP

Van wie komt die claim?

Wie groente en fruit eet, profiteert van ‘wéér een extra voordeel’, schrijft Margriet afgelopen week. De vezels die daarin zitten zouden namelijk de kans op een herseninfarct met 23 procent verlagen, blijkt uit nieuw onderzoek. Bij een herseninfarct stokt de bloedtoevoer naar het brein. De wetenschappers noemen het nut van groente, fruit en vezels in de strijd tegen een herseninfarct in hun persbericht een ‘belangrijke vondst’ en bevelen aan veel groente en fruit te eten, een mededeling die ook verscheen in media als de Daily Mail, The Independent en The Sun.

Klopt het?

Opvallend: in het onderliggende onderzoek dat ze in de European Heart Journal publiceerden, zijn de wetenschappers veel voorzichtiger met hun conclusies. Ja, ze vonden weliswaar een verband tussen het eten van groente en fruit en de kans op een herseninfarct, maar ze waarschuwen: ‘Oorzaak en gevolg kunnen niet worden vastgesteld.’ 

Het verband valt misschien ook door andere zaken te verklaren. Mensen die groente en fruit eten, doen bijvoorbeeld vaak andere gezonde dingen die ook het risico op een herseninfarct verlagen, zoals voldoende bewegen en minder roken. Dat maakt de daadwerkelijke gezondheidswinst van vezels onzekerder.

‘Als het effect al bestaat, is het waarschijnlijk klein’, merkt medisch statisticus Maarten van Smeden van het Universitair Medisch Centrum Utrecht op. In de dertien jaar dat de onderzoekers ruim 400 duizend deelnemers volgden tot hun 63ste levensjaar, kregen er 8 op de 1000 een herseninfarct. Bij mensen die groente, fruit en andere gezonde dingen aten, was dat 23 procent minder: 6 gevallen. Dat scheelt – mits het verband echt bestaat – slechts 2 gevallen op 1000 mensen.

Maar het kan allemaal ook een toevalstreffer zijn, stelt Van Smeden. De onderzoekers hebben veel verschillende gegevens naast elkaar getest, waardoor er altijd wel een verband uit kan rollen. ‘Ik ben hier niet helemaal van overtuigd.’

Toch hebben de onderzoekers hun best gedaan om te laten zien dat ze wellicht écht iets op het spoor zijn, vindt hoogleraar voedingsepidemiologie Edith Feskens van Wageningen Universiteit. Ze bekeken de deelnemersgegevens op manieren die het verband, als het toeval zou zijn, zouden kunnen doen verdwijnen. Bijvoorbeeld door de eerste vier studiejaren niet mee te tellen of juist de laatste paar jaar niet. Voor groente, fruit en vezels vonden ze het verband telkens toch wél. ‘Dat is echt een sterk punt’, aldus Feskens.

Het zou Feskens sowieso niet verbazen als voedingsvezels daadwerkelijk de kans op een herseninfarct verkleinen. ‘Alles wat de bloeddruk laag houdt, is dan gezond. Er zijn al langer aanwijzingen dat vezels daarbij helpen.’ 

Nederlanders eten nu zo’n 20 tot 25 gram vezels per dag, terwijl dat volgens het Voedingscentrum beter 30 of 40 gram kan zijn. Vezels bevorderen de stoelgang en houden vermoedelijk ook de cholesterolspiegel laag.

Eindoordeel

Als vezelrijke groente en fruit al helpen tegen een herseninfarct, is het effect waarschijnlijk heel klein. Toch zijn ze waarschijnlijk om andere redenen gezond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden