Wie betaalt de kuur tegen veroudering?

Het onderzoek naar middelen die veroudering zouden kunnen tegengaan loopt vertraging op wegens geldgebrek.

De 100-jarige Don Pellmann op de San Diego Senior GamesBeeld Sandy Huffaker

Er moet meer geld en aandacht komen voor onderzoek naar stoffen die veroudering tegengaan. Dat zeggen verouderingsexperts, nu in Amerika een eerste proef met het ‘verjongingsmiddel’ metformine op ouderen opnieuw is uitgesteld wegens geldgebrek.

Eigenlijk had de proef, ’s werelds eerste serieuze klinische test van een ‘levenselixer’ op menselijke proefkonijnen, anderhalf jaar geleden al moeten beginnen. Maar de onderzoekers krijgen de financiering maar niet rond, vertelt teamleider Nir Barzilai van het Albert Einstein College for Medicine aan de telefoon vanuit New York. ‘Onze beoordelaars schreven dat het onredelijk is om te denken dat je veroudering kunt behandelen. Men snapt gewoon nog niet goed dat we de gezonde levensduur nu al met allerlei middelen bij allerlei proefdieren verlengen.’

De laatste jaren zijn wetenschappers steeds meer stoffen op het spoor die de veroudering afremmen of zelfs een beetje terugdraaien. Het gaat daarbij om moleculen die in cellen bijvoorbeeld het effect nabootsen van diëten of die zogeheten ‘senescente’ ouderdomscellen opruimen. Ook in Utrecht, Groningen en Rotterdam onderzoekt men zulke stoffen. Met een opvallende stoet bizar lang levende wormen, muizen en apen als resultaat.

‘Maar de nadruk op langer leven verhult het veel interessantere doel: gezond ouder worden’, zegt de in de VS werkzame verouderingshoogleraar Jan van Deursen, onlangs op werkbezoek in Groningen. Door het ouder worden komen immers tientallen ziekten op gang, uiteenlopend van reuma en hart- en vaatziekten tot kanker. ‘Als je onze resultaten kunt vertalen naar de mens, zou dat betekenen dat je ouderen tien, twintig jaar langer uit het zorgcircuit houdt. Dát zouden we moeten meten: hoeveel langer houd je mensen uit het bejaardenhuis. Ik denk dat je daarmee de politiek achter dit soort onderzoek kunt krijgen,’ zegt Van Deursen.

Barzilai is niet de enige die problemen heeft om zijn onderzoek rond te krijgen. ‘We zijn blijven steken op financieringsproblemen’, zegt de Groningse verouderingsbioloog Cor Calkhoven, die een middel op het spoor is dat het heilzame effect van extreem diëten nabootst. ‘Het is lastig om gezonde ouderen te behandelen. Veroudering op zichzelf is geen ziekte', constateert ook zijn collega Gerald de Haan, net als Calkhoven werkzaam bij het onderzoeksinstituut voor verouderingsbiologie Eriba.

Experts verwachten dat de anti-verouderingsmiddelen in eerste instantie worden getest op concrete, afgebakende aandoeningen. Zo onderzoekt Van Deursen of het tegen bepaalde hartkwalen helpt om het weefsel rondom het hart te ‘verjongen’ en denken experts als De Haan en Calkhoven aan het verjeugdigen van weefsels in het oor of het oog als middel tegen gehoorverlies of bepaalde soorten ouderdomsblindheid. Ook zoekt men naar manieren om de middelen in te zetten tegen kanker en reuma – ouderdomsaandoeningen waartegen de vonk der jeugd misschien iets kan uitrichten.

In New York verwacht Barzilai dat zijn test, op drieduizend ouderen verbonden aan veertien klinieken, eind dit jaar alsnog van start kan gaan. ‘Het is heel simpel’, zegt hij. ‘Als we niets doen aan de ziektelast van veroudering, gaan we bankroet.’

Overigens wijst De Haan erop dat er nu al een opvallende verandering gaande is, doordat de omgeving schoner wordt en mensen actiever leven. ‘Kijk om je heen. De ouderen van nu zijn al veel fitter en gezonder dan voorheen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden