WHO: bewerkt vlees eten kan leiden tot kanker

Het eten van vleeswaren als worstjes, hamburgers, ham en spek kan leiden tot kanker. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie WHO in een maandag verschenen studie. De organisatie plaatst bewerkt vlees in dezelfde categorie van kankerverwekkende stoffen als bijvoorbeeld asbest, tabak en alcohol. Dat wil niet zeggen dat bewerkt vlees even schadelijk is als de andere stoffen in deze categorie.

De WHO waarschuwt voor bewerkt vleesBeeld anp

Volgens het Internationale Instituut voor Kankeronderzoek (IARC), onderdeel van de WHO, is er een statistisch significante relatie tussen het eten van bewerkt vlees en darmkanker: elke 50 gram vleeswaren per dag vergroot de kans op darmkanker met 18 procent ten opzichte van mensen die geen bewerkt vlees eten.

'Voor het individu blijft het risico op het ontwikkelen van darmkanker door het consumeren van bewerkt vlees klein, maar het risico wordt groter met het toenemen van de hoeveelheid geconsumeerd vlees', aldus IARC-onderzoeker Kurt Straif.

Deskundigen van de IARC bekeken de uitkomsten van achthonderd epidemiologische onderzoeken uit de hele wereld. Daaruit blijkt volgens hen dat er 'voldoende bewijs' is voor een verband tussen het eten van vleeswaren en kanker. Daarom delen ze - voor het eerst - bewerkt vlees in bij categorie 1.

Dat is een categorie waarin er stevig bewijs is voor het risico op kanker, zegt Ellen Kampman, hoogleraar voeding en kanker bij de Wageningen Universiteit. 'Indeling in deze categorie zegt niets over de hoogte van het risico. Het betekent niet dat de kans op kanker bij het eten van vleeswaren even groot is als bijvoorbeeld bij roken.' De kans op kanker door roken is aanzienlijk groter.

Rood vlees

Voor het eten van rood vlees is het bewijs van een relatie met kanker minder sterk. Daarom deelt de IARC rood vlees in bij categorie 2A. Dat betekent dat het eten van bewerkt vlees 'mogelijk kankerverwekkend is voor mensen'. Per 100 gram rood vlees per dag zou de kans op kanker volgens de IARC toenemen met 17 procent.

Kampman zegt gelukkig te zijn dat de WHO zich nu ook een duidelijke uitspraak doet over de schadelijkheid van bewerkt en rood vlees. Op grond van eerder onderzoek wordt al langer geadviseerd zowel het eten van rood vlees als van vleeswaren te beperken. Voor het eten van rood vlees - rund-, lams- en varkensvlees - luidt het advies: niet meer dan 500 gram per week.

Volgens Frans Kok, emeritus hoogleraar voeding en gezondheid aan de Wageningen Universiteit hoeft de consument vleeswaren niet te mijden. 'De kans dat iemand door het eten van vleeswaren kanker krijgt is klein, niet zo groot als bijvoorbeeld bij roken. Maar het telt wel op bij andere risicofactoren. Het klinkt saai, maar het beste is: gebruik het met mate.'

Gevarieerd

De Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie (VNV) verwerpt de indeling van vleeswaren in categorie 1 door het IARC. Ze stelt dat het risico van kanker afhankelijk is van meer factoren, zoals leeftijd, aanleg, dieet, leefomgeving en leefstijl. Vleeswaren bevatten belangrijke voedingsstoffen zoals proteïnen, vitaminen en ijzer, aldus de VNV.

Volgens de vereniging eten Nederlanders gemiddeld 20 gram vleeswaren per dag, aanzienlijk minder dan de 50 gram die als overmatig wordt gezien. Woordvoerder Germund Daal van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds zegt dat op basis van onderzoeken geen veilige hoeveelheid vleeswaren is vast te stellen, zoals bij rood vlees.

Daarom het advies: eet gevarieerd en wees matig met het gebruik van vleesproducten die zijn bewerkt - bijvoorbeeld gezout, gefermenteerd of gerookt - om de smaak te verbeteren of de houdbaarheid te verlengen.

Emeritus-hoogleraar Kok hoopt dat dit onderzoek aanleiding is voor de vleesindustrie om te kijken naar nieuwe, minder schadelijke manieren om vlees te bewerken. Jaarlijks krijgen in Nederland ongeveer 15 duizend mensen de diagnose darmkanker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden