Nieuws

Wetenschappers: prikpauze AstraZeneca kostte dertien Nederlanders het leven

De beslissing van demissionair minister Hugo de Jonge om het prikken met het vaccin van AstraZeneca twee weken stil te leggen, moet ongeveer dertien Nederlanders het leven hebben gekost. Ook zullen er door de prikstop naar schatting negentig mensen extra in het ziekenhuis zijn beland, en dertig op de intensive care.

Een koelcel in Oss, waar het coronavaccin van AstraZeneca ligt opgeslagen.  Beeld ANP
Een koelcel in Oss, waar het coronavaccin van AstraZeneca ligt opgeslagen.Beeld ANP

Dat schrijven vijf wetenschappers, verbonden aan onder meer het Radboud UMC en het Nijmeegse Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Dat toont aan dat de nadelen van de prikstop veel groter waren dan de schade van eventuele bijwerkingen die men ermee heeft voorkomen. ‘Of simpeler gezegd: angst is een slechte raadgever’, aldus de vijf, onder wie hoogleraar veiligheidsbeleid Ira Helsloot en hoogleraar en trombose-expert Saskia Middeldorp.

De prikstop zal gemiddeld 0,3 gevallen van ernstige trombose hebben voorkomen, becijferen de medici. In gewone taal: er is een kans van een op drie dat er tijdens de prikpauze iemand ongewone trombose met bloedplaatjesverlies zal hebben gekregen, een inmiddels erkende, zeer zeldzame bijwerking van het vaccin.

Hard oordeel

Op 14 maart besloot De Jonge het prikken met het vaccin Vaxzevria van AstraZeneca voor twee weken stil te leggen, na meldingen van ernstige trombose in binnen- en buitenland. Bijna 289 duizend inentingen moesten daardoor worden opgeschort. De epidemie inschattend, zal dat 1.312 coronabesmettingen extra hebben opgeleverd, vaak bij mensen met een verhoogde kans op een ernstig verloop van de ziekte zoals zestigers en chronisch zieken, aldus de groep.

En dan is de inschatting van de Nijmegenaren nog te optimistisch ook, vindt hoogleraar epidemiologie Frits Rosendaal (LUMC), niet betrokken bij het artikel. ‘Die mensen besmetten ook weer anderen, en die besmetten op hun beurt wéér anderen enzovoorts’, zegt Rosendaal. ‘Met vaccinatie doorbreek je zo'n keten van besmettingen. Daar doe je het voor.’ Maar in de hoofdlijn kan Rosendaal zich helemaal vinden. ‘Ze hebben gelijk, dit wás ook stom.’

Hard oordelen de wetenschappers over het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), dat de stop aanraadde, en minister De Jonge, die hem gelastte. Het CBG zou maar naar één kant van de risico’s hebben gekeken – die van de bijwerkingen – en de minister zou het advies van de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA om door te prikken ten onrechte in de wind hebben geslagen. Met doden als gevolg. ‘Politici en de maatschappij moeten zich hiervan bewust zijn en ervoor zorgen dat besluiten redelijkerwijs op een objectieve manier worden onderbouwd’, aldus het team.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden