Update

Wetenschappers opgetogen: aanwijzingen voor bestaan Higgsdeeltje

Het net rond het langgezochte Higgsdeeltje sluit zich snel. Nieuwe metingen met de LHC-superversneller in Genève gaven fysici vanmiddag de voorzichtige overtuiging dat het deeltje in zicht begint te komen en mogelijk in de loop van 2012 echt kan worden aangetoond.

Deeltjesversneller Beeld reuters

Als het deeltje bestaat, moet het een massa hebben die ligt rond de
125 giga-elektronvolt, pakweg honderd maal de massa van een waterstofkern. De laatste weken werd al druk gespeculeerd over de vondst van een deeltje met die massa. Zover is het momenteel nog niet, benadrukte CERN-directeur Rolf Heuer op de persconferentie.

Tijdens presentaties die vervolgens werden gegeven, toonden de twee grote detectorexperimenten bij de versneller in hoeverre ze sporen zien van het deeltje. Zowel het Atlas-experiment, deels door Nederlanders gebouwd en gerund, als het CMS-onderzoek vinden aanwijzingen voor het bestaan van het deeltje. Beide groepen geven echter ook aan dat er nog driemaal meer metingen aan botsende protonen nodig zijn voor harde conclusies.

In de LHC-versneller worden protonen met bijna de lichtsnelheid op elkaar geschoten, waarbij nu en dan nieuwe deeltjes worden geproduceerd. Beide detectoren verzamelen waarnemingen van de processen die bij botsingen optreden. Nu en dan komen daarbij ook deeltjes vrij die in theorie uit een Higgsdeeltje kunnen zijn ontstaan.

Boven verwachting

Volgens CERN en de experimentatoren werkt de LHC-versneller boven verwachting goed. 'Vorig jaar droomden we nog van deze hoeveelheden metingen', zei woordvoerder Guido Tonelli van het CMS-experiment.

Beide detectoren hebben sinds het begin van de metingen tientallen van zulke gebeurtennissen vastgelegd. Er zijn veel waarnemingen nodig om vast te stellen of ze vaker optreden dan wanneer er geen Higgsdeeltje bestaat.

Het Higgs-deeltje geldt de laatste decenia als de heilige graal voor de deeltjesfysica. Het deeltje is volgens de gangbare theorie nodig om te verklaren waarom de andere deeltjes een bepaalde massa hebben. De LHC-versneller in Geneve, een 27 kilometer lange ondergrondse ring, is voor een belangrijk deel gebouwd om het deeltje te ontdekken. Ook de voorganger van LHC, de LEP-versneller op CERN, besteedde daar jaren aan.

'Ik begin er toch echt wel in te geloven', zegt hoogleraar hoge-energiefysica Stan Bentvelsen van de universiteit van Amsterdam en het deeltjeslab Nikhef in Amsterdam. 'Er lijkt echt wel iets te zijn. Maar we hebben afgesproken bij welke mate van zekerheid we spreken over een ontdekking. En zover zijn we nog niet.'

Woordvoerster Fabiola Gianotti van het Atlas-experiment toonde zich vandaag ook optimistisch over de vindbaarheid van Higgs in het overgebleven zoekgebied. 'Het is uiterst vriendelijk van de Higgs om zich hier te verschuilen', zei ze. Op het deeltjeslab Nikhef in Amsterdam volgden honderden fysici via een webcast de presentaties op CERN. In Genève was ondermeer de Nederlandse Nobelprijswinnaar Gerard t Hooft bij de presentaties aanwezig.

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden