NIEUWSAntistof coronavirus

Wetenschappers ontdekken antistof tegen coronavirus, maar testen duurt nog maanden

Een potentieel medicijn tegen het nieuwe coronavirus uit China lag al sinds vorig jaar in Nederland in de vriezer. 

Beeld ANP

Wetenschappers uit Utrecht en Rotterdam hebben ontdekt dat een ‘monoklonale antistof’ die ze vorig jaar maakten in het onderzoek naar het sarsvirus ook werkt tegen het nieuwe coronavirus.

Het duurt nog zeker maanden voordat het eiwit kan worden getest op menselijke patiënten, benadrukt hoofdonderzoeker Berend Jan Bosch (Universiteit Utrecht). Eerst moet men het uitgebreid onderzoeken op veiligheid. ‘Want het kan zo zijn dat het een tegenovergesteld effect heeft en de virusinfectie verergert. Dat moeten we uitsluiten’, zegt Bosch. Maar in cellen voorkomt de stof in elk geval dat het virus weefsels infecteert, schrijft het team in een voorpublicatie op BioArxiv.

Dat alleen al is ‘retebelangrijk’ , reageert de Utrechtse viroloog Raoul de Groot, zelf geen deelnemer aan de experimenten. ‘Berend Jan heeft een mogelijk wapen aan het arsenaal toegevoegd. Deze ziektegolf rolt op ons af, en we staan behoorlijk machteloos. Elke steen die we naar dit virus kunnen gooien, zelfs al is het een kiezelsteen, geeft hoop.’

Voelende vingers

Antistoffen zijn de voelende ‘vingers’ van het immuunsysteem: de eiwitten die proberen indringers moleculair vast te pakken. Mensen die een aanval van een ziektekiem hebben doorgemaakt, hebben in hun bloed dan ook cellen die antistoffen tegen de indringer aanmaken.

De nu herontdekte antistof werkte tegen het sarsvirus, maar ook tegen het nieuwe coronavirus, dat nauw aan het sarsvirus verwant is. De stof plakt aan de ‘stekels’ van het virus en voorkomt zo dat het cellen kan binnendringen.

‘Als je dit als patiënt zou nemen dan is de verwachting dat de infectie in de patiënt gestopt kan worden’, zegt de Rotterdamse mede-onderzoeksleider Frank Grosveld universiteitsblad Erasmus Magazine.

Coronaviroloog Bosch is terughoudender. Hij wijst erop dat men bij ebola ook allerlei antistoffen op het spoor was, die het uiteindelijk niet schopten tot medicijn. ‘Ik wil geen valse verwachting wekken. Het is veel te vroeg om te speculeren over een medicijn voor de mens.’

Uit de vriezer gehaald

De nu gevonden antistof was een van de tientallen kandidaten in de zoektocht naar een middel tegen het mers-coronavirus, een dodelijk longvirus uit het Midden-Oosten. Men maakte de antistoffen door muizen te besmetten met het sarsvirus, te wachten tot de diertjes antistoffen maken, en vervolgens hun antistof-makende bloedcellen te winnen.

‘Toen het nieuwe coronavirus opkwam, hebben we onze sars-antistoffen meteen uit de vriezer gehaald en getest’, vertelt Bosch. Bij de 45 antistoffen bleek er één te zitten die ook werkt tegen het nieuwe coronavirus. Dat lijkt immers zo sterk op het sarsvirus dat virologen hem officieel aanduiden als sarsvirus de tweede: ‘SARS-CoV-2’.

Ook kan de vondst leiden tot een test die het nieuwe virus snel kan aantonen in patiëntenmateriaal zoals speeksel of bloed, hopen de wetenschappers. Omdat de antistoffen vastplakken aan virusdeeltjes, kan zo’n test al snel bestaan uit een eenvoudige zwangerschapstest-achtige strip, ziet Grosveld al gebeuren: ‘een test die iedereen gewoon thuis kan doen.’

LEES OOK ONS LIVEBLOG OVER DE CORONACRISIS

Bij honderden Nederlanders is het coronavirus vastgesteld, tien mensen zijn aan de gevolgen van het coronavirus overleden. Wereldwijd is het dodental ruim boven de vijfduizend uitgekomen. Het laatste nieuws leest u in dit liveblog.

En lees het antwoord op deze vragen over het coronavirus

Ik ben verkouden, maar hoe weet ik nou of ik corona heb?

Zijn we af van corona als het straks zomer wordt?

Kunnen opa en oma nog wel op de kleinkinderen passen?

Moet ik mijn handen wassen met water en zeep, of met alcoholhoudende gel?

Meer verhalen over de coronaviruscrisis hebben we verzameld in dit dossier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden