Wetenschappelijk Nederland niet op een lijn in mars voor de feiten

Eensgezind over de wetenschap, verdeeld over klimaatontkenning

Zaterdag marcheert wetenschappelijk Nederland in Amsterdam voor de wetenschap. Maar niet iedereen.

Protestactie in Londen nadat Trump in november 2016 bekendmaakte binnen een jaar van het klimaatakkoord van Parijs af te willen. Beeld afp

To march...

Een mars voor wie hecht aan wetenschap en feiten, zo afficheren de organisatoren van de March for Science Nederland de manifestatie zaterdag om 12 uur op het Museumplein. Inspiratiebron is de Amerikaanse mars in Washington, ook zaterdag, waar wetenschappers te hoop lopen tegen de ingrepen van de regering-Trump tegen wetenschappelijke instellingen als het milieubureau EPA. Ook het schrappen van klimaatbeleid en Trumps 'alternatieve feiten' moeten het ontgelden.

De March valt samen met protest in veel hoofdsteden in Europa en de VS. Ook in Amsterdam gaan sprekers in tegen de opmars van alternatieve feiten, maar wordt ook het belang van de wetenschap onderstreept en lopend onderzoek getoond. De bijeenkomst is een initiatief van studenten en staf van universiteiten. De Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) steunen de mars officieel niet. Wel riepen ze op hun websites leden en wetenschappers op te gaan. De organisatoren verwachten duizenden deelnemers.

Prof. Wim van Saarloos, hoogleraar theoretische natuurkunde in Leiden en vicepresident van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Hij staat zaterdag samen met KNAW-president José van Dijk op het Museumplein met een standje van de academie.

'Wat de KNAW betreft wordt de manifestatie zaterdag vooral een feest vóór de wetenschap, meer dan een politieke manifestatie tegen. Wetenschap is intrigerend en belangrijk, dat is de positieve boodschap. Zij staat voor openheid, voor debat, voor zuivere methoden en vrijheid.

'Natuurlijk, wij maken ons grote zorgen over het huidige klimaat rond wetenschap. Alleen neemt de KNAW als adviesorgaan aan de regering liever geen politieke stelling in. Dat is onze rol niet, al was het maar omdat onze leden ook gewoon hun eigen mening hebben. We zijn dus solidair, we gaan erheen, zijn erbij, maar zitten niet in de organisatie. Ik zal daarom ook niet meelopen, maar sta wel samen met onze president José van Dijk achter onze stand met adviezen over de vrijheid en zuiverheid van wetenschap. En natuurlijk is er wel alle reden voor zorg om de wetenschap, als onderzoekers spreekverboden krijgen zoals in de VS of universiteiten worden belaagd als in Hongarije, als wetenschap ook maar een mening wordt genoemd, en als wetenschappers niet meer vrij kunnen bewegen, zoals met Trumps inreisverbod. Bij uitstek wetenschap kan enorm verbinden. In de jaren zeventig werkte ik op deeltjeslab CERN. Dat was de enige plek waar oost en west vrij met elkaar konden omgaan. Cruciaal.'

...Or not to march

Salomon Kroonenberg, emeritus hoogleraar geologie aan de TU Delft uit Haarlem, publicist en schrijver. Toont zich al jaren terughoudend over klimaatproblemen. De zeespiegel stijgt niet wezenlijk, is de boodschap van zijn boek Spiegelzee. Hij blijft zaterdag thuis.

'Nee, ik zal niet meelopen in de March for Science op 22 april. In de eerste plaats ben ik geen activist, je zult mij niet op de barricaden zien staan, de enige twee demonstraties waaraan ik ooit heb meegedaan zijn een tegen de Indonesische president Soeharto in mijn studententijd, en een tegen de plaatsing van kruisraketten in Nederland in 1983. En ik houd niet van marcheren, dat heeft voor mij te veel militaire connotaties. Ik ben natuurlijk voor de wetenschap, maar de op Amerikaanse leest geschoeide March is naar mijn mening te veel ingestoken door vermeende gelijkhebbers in de klimaatdiscussie.

'Natuurlijk is de happening in de VS in de eerste plaats tegen Trump gericht, en ook ik ben van mening dat Trump de slechtste en gevaarlijkste president is die Amerika ooit gehad heeft. Hij draait veel klimaatonderzoek de nek om, terwijl we er nog zo weinig van begrijpen. En het is een stap terug in de energietransitie, terwijl we de fossiele grondstoffen juist voor toekomstige generaties moeten bewaren: die zijn de bron voor al onze kunststoffen. Tegelijk is die mars een wapen in de sterk gepolariseerde klimaatdiscussie tegen alle, ook volstrekt bonafide wetenschappers die twijfels hebben bij de veronderstelde impact van de door de mensen uitgestoten CO2. Ik houd me dus liever aan een van mijn lijfspreuken: wie twijfel zaait, zal inzicht oogsten. En voor twijfel is in deze mars geen plaats.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.