ACHTERGRONDCitymapper

Welke app wijst de weg uit het vervoersoerwoud? Citymapper maakt alvast een opmars

null Beeld Studio V
Beeld Studio V

Eén app die alle, maar dan echt alle, opties biedt om ergens te komen, zou dat niet handig zijn? De overheid maakt er werk van. Intussen timmert het Britse Citymapper aan de weg. 

Ook zonder eigen auto kun je je steeds makkelijker door Nederland verplaatsen. Door het hele land worden nieuwe deelconcepten voor fietsen, auto’s en scooters gelanceerd. En dan is er natuurlijk ook nog het openbaar vervoer. Opties genoeg, maar een nadeel kleeft daar wel aan: voor je het weet staat je telefoon vol met apps om van A naar B te komen.

Wie in de eigen auto stapt, hoeft alleen een navigatie-app aan te zwengelen en weg te rijden. Maar wie een dagje met de deelauto op pad wil, moet voor elke aanbieder een app downloaden om uit te rekenen wat de gunstigste optie is. Besluit je toch met de bus en de trein te gaan? Dan biedt Google Maps het meeste gebruiksgemak, maar in die app is niet te zien hoeveel de reis gaat kosten. Daarvoor moet je weer de NS-app of 9292 downloaden.

Kan dat niet makkelijker? Ja, denken ze zowel bij techbedrijven als bij de overheid. ‘Mobility as a Service’ moet het antwoord vormen, lelijk afgekort tot MaaS-apps. Die slimme apps moeten alles van deur tot deur regelen: plannen, boeken, reizen en betalen. Ze moeten bovendien tips gaan geven om het gedrag van reizigers te verbeteren: het is nu erg druk, als je een trein later pakt, mijd je de spits. Of: weet je zeker dat je de auto pakt? De zon schijnt, en met de elektrische fiets ben je er vandaag even snel. Ook kunnen automobilisten worden gestimuleerd te parkeren bij een park & ride en het zo niet nog drukker te maken in de binnenstad.

Ministerie

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft sinds 2017 een project lopen voor dat soort slimme apps. Aan zeven groepen van bedrijven is ieder een pilot gegund voor het bouwen van een app. Daar is een budget voor beschikbaar van maximaal 20 miljoen euro. Al die apps moeten zoveel mogelijk vervoersmethoden laten zien: waar staat een deelfiets, hoe laat gaat de bus en vanaf welk spoor gaat de trein? Ook betalen, inchecken of een deelvoertuig ontgrendelen moet via de apps. De apps verschillen wel in hun focus. Sommige zijn gemaakt voor drukke stedelijke gebieden, terwijl andere zich juist richten op krimpgebieden of op reizigers met een beperking. Het ministerie hoopt er zo achter te komen wat wel en niet werkt.

Enkele van deze apps zijn al uitgebracht: GaiyoVia-GoTurnn en Tranzer, naast de oude bekende 9292. Gaiyo is tot dusver het meest overzichtelijk en uitgebreid. Vul in waar je heen wilt, en de app laat zien hoelang je erover doet met de auto van deur tot deur, via een park & ride, met het openbaar vervoer of met een combinatie van trein en fiets. Bij al die methoden worden ook weer opties getoond: wil je met de auto, dan laat de app zien waar een beschikbare Greenwheels te vinden is. Voor parkeren worden zowel straattarieven als garageprijzen getoond. En wie de fietsoptie kiest maar toch vermoeide benen heeft, krijgt een overzicht met beschikbare deelscooters voorgeschoteld. Treinkaartjes kunnen in de app gekocht worden met 10 procent korting op de standaardprijs. De andere apps bieden vooralsnog vooral ov-opties aan. 9292 bestond al als reisplanner, maar is uitgebreid met de mogelijkheid om tickets te kopen.

Door een actieve rol te spelen in de ontwikkeling van mobiliteitsapps wil de overheid voorkomen dat een paar techbedrijven de markt gaan domineren. Dan zouden er gesloten platformen kunnen ontstaan waarbij bedrijven geen data delen en bijvoorbeeld hun eigen taxidienst voortrekken. Apps die onderdeel zijn van de pilot, moeten anonieme gebruikersdata aan onderzoeksinstituut TNO afstaan. Daarmee wil het ministerie inzicht krijgen in de effecten van de mobiliteitsapps. Of mensen vaker de auto laten staan als ze met hetzelfde gemak een deelscooter pakken, bijvoorbeeld.

Ook bedrijven die niet bij de overheidspilots zijn betrokken, maken werk van mobiliteitsdiensten. Zo biedt Google Maps in sommige gebieden aan om een Uber te bestellen. En het Britse Citymapper wil Google wereldwijd van de troon stoten als ultieme navigatieapp voor alles wat niet zelf autorijden is. 

Citymapper is al een tijdje actief in de Randstad en kan sinds deze zomer in heel Nederland reizen plannen. Naast ov biedt de app Uber-taxi's aan, deelauto’s van Share Now en scooters van Felyx. ‘We gaan enorm de diepte in met onze aanpak,’ zegt Olivia Walker. Zij is bij het Britse bedrijf verantwoordelijk voor de data waarmee de app reisadviezen geeft. Veel gegevens komen uit open bronnen, zoals de vervoersbedrijven, maar dat is niet altijd compleet. ‘We corrigeren de kleinste foutjes uit de data. Zo gaf een Franse treinmaatschappij een keer geen goede informatie over een geblokkeerd spoor. Dan sturen we er mensen op af om ter plekke te kijken wat het beste alternatief is.’

Olivia Walker is bij het Britse bedrijf verantwoordelijk voor de data waarmee de app reisadviezen geeft. ‘We corrigeren de kleinste foutjes uit de data.' Beeld
Olivia Walker is bij het Britse bedrijf verantwoordelijk voor de data waarmee de app reisadviezen geeft. ‘We corrigeren de kleinste foutjes uit de data.'

Lokale interface

Citymapper, dat in 2011 begon met een versie voor Londen, is in 68 steden wereldwijd beschikbaar – Nederland en België zijn in de app ook ‘steden’. Opvallend is dat er niet één uniforme app is die wereldwijd wordt uitgerold, zoals vaak gebeurt bij techbedrijven. Citymapper stemt de interface af op de ontwerpen die gebruikers al uit de echte wereld kennen. En dus kunnen Rotterdammers metrostations herkennen aan een gele supermanachtige M, net zoals op straat, terwijl voor de Amsterdamse metro het blauw-witte M-logo wordt gebruikt. ‘Vaak denken mensen dat we een lokaal bedrijf zijn’, zegt Walker. ‘Door onze ontwerpen te lokaliseren hopen we dat mensen ons beter begrijpen.’

Die lokale aanpak komt ook naar voren in de routesuggesties. ‘Fietspaden zijn overal anders, ze kunnen los van de weg liggen of als onbeschermde strook langs de rijbaan’, zegt Walker. ‘Een gebruiker die een rustige route wil, stuur je daar niet heen.’ Het bedrijf zet sinds de coronapandemie in op routes voor wandelen en fietsen, nu reizigers minder trek hebben in overvolle bussen en treinen. Voorgelezen fietsroutes kosten nu nog 4 euro per maand, maar het bedrijf belooft die begin volgend jaar gratis beschikbaar te maken.

Uiteindelijk zal het succes van een mobiliteitsapp staan of vallen bij de volledigheid van de geboden reisopties. Wie alleen ov-opties biedt, voegt weinig toe aan de bestaande reisplanners. Maar wie zoveel deelautonetwerken weet aan te sluiten dat er altijd eentje in de buurt is, kan reizigers zomaar overtuigen hun auto de deur uit te doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden