We kunnen ons gaan afvragen of hyperintelligentie al om de hoek ligt

Bard van de Weijer bespreekt de logica en onlogica van technologica. Deze week: hyperintelligentie.

Beeld anp

Een kunstmatig intelligent algoritme van Google-dochter DeepMind heeft vier uur nodig gehad om zichzelf te leren schaken, werd deze week bekend. En dan niet op het niveau buurthuis-om-de-hoek, maar beter dan de beste schaakcomputer ter wereld, die op zijn beurt al weer veel beter is dan de beste mens.

Toen het 's ochtends werd aangezet, kreeg het nog onwetende algoritme een paar basisregels mee: paard mag dit, loper dat. Met dit virtuele handboek in gedachten, ging het aan de slag en begon tegen zichzelf te spelen. Na een minuut of tien werd niveautje-Kasparov bereikt en in de tijd waarin u en ik de auto hebben gewassen en de kamer gestofzuigd, wist AlphaZero (zoals het nu heet) het beste schaakalgoritme ter wereld te verslaan. In vier uur tijd dus. Terwijl het voor het ontbijt nog nooit van dit hele bordspel had gehoord.

Het is een verbijsterend en volgens sommigen angstwekkende sprong voorwaarts. Dat eerder 's werelds beste Go-speler werd verslagen, deed ons minder achter de oren krabben, wellicht omdat de meeste westerlingen dit spel nauwelijks kennen, maar bijna iedereen hier weet wel hoe moeilijk schaken is. Overigens bracht het algoritme zich tijdens de lunch ook nog de Japanse variant Shogi bij, en was daar meteen ook de beste in.

Het knappe aan het algoritme is niet eens dat het zo snel de beste kan zijn in een complex spel, maar dat het met een paar basisregels net zo makkelijk ook een ander ingewikkeld spel onder de knie krijgt.

Als het zo snel kan leren schaken, dan kan zelfstandig een auto besturen ook niet zo moeilijk zijn, zou je denken. Gewoon de basisregels doorgeven: rechts heeft voorrang en rood betekent stoppen. En dan, hup, de weg op.

Ik denk ook aan wat andere toepassingen: het opvoeden van kinderen, het bewerkstelligen van wereldvrede en het leiden van de Verenigde Staten, om maar eens wat te noemen. Al is dat laatste flauw, want dat moet in een kwartiertje onder de knie te krijgen zijn, ook als je niet kunstmatig intelligent bent.

De snelheid waarmee AI nu sprongen voorwaarts maakt (Google maakte ook bekend dat het een AI-systeem heeft ontwikkeld dat beter dan mensen is in het ontwikkelen van AI-systemen) is zo groot, dat je je begint af te vragen of hyperintelligentie nu wellicht om de hoek ligt. Dat we over een jaartje moeten erkennen dat we niet langer het slimste wezentje van de klas zijn. Of dat eng is, zoals Elon Musk en Stephen Hawking vinden, of juist een zegen, zoals bijvoorbeeld Kevin Kelly beweert, valt nu nog niet te overzien.

Misschien kan het algoritme van DeepMind zich alvast eens over deze vraag buigen. Al vrees ik dat het antwoord 42 zal luiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden