Wild ideeeetinstinct

We eten te veel omdat we een vergeten oer-eetlust niet stillen

De wetenschap barst van wilde ideeën die nog onbewezen zijn. Maar hoe overtuigend zijn ze? Deze week: we hebben niet één, maar vijf soorten eetlust. Blijven we dooreten als er eentje onverzadigd achterblijft?

null Beeld Olivier Heiligers
Beeld Olivier Heiligers

Wat is het idee?

Mensen hebben een veel verfijnder eetinstinct dan je vaak hoort, schrijven biologen David Raubenheimer en Stephen Simpson in het tijdschrift New Scientist. Als we dat eetinstinct maar weer aanboren, is hun theorie, wordt het een stuk makkelijker om overgewicht te voorkomen.

Dat zit volgens de biologen zo: in plaats van één soort honger, weegt ons lichaam afzonderlijk of we genoeg van vijf verschillende voedingsstoffen binnenkrijgen, zoals vet, eiwit en zout. Blijft een van die vijf voedingsstoffen achter, dan zal ons lichaam hongerig blijven totdat we ook daarvan genoeg hebben gehad. En in pasta, chocolade, friet, snoep en koek zit van alles ruim voldoende op één voedingsstof na: eiwit. Dat kom je vooral tegen in vlees, kwark, kaas en peulvruchten zoals erwten en sojabonen. Eet dus meer eiwit, adviseren de biologen in hun boek Eten als dieren, dan raak je beter verzadigd en heb je vanzelf geen zin meer in snacks.

Wat is er zo wild aan?

Bijzonder aan de theorie is dat het eetproblemen vanuit een heel andere hoek bekijkt. Waar voedingswetenschappers de oorzaak van overgewicht vooral leggen bij overdaad, omdat ons voedsel te lekker smaakt, er te verleidelijk uitziet en het zich te moeiteloos laat doorslikken, draaien Raubenheimer en Simpson het om: we hebben juist ergens een tekort aan.

Daarnaast is het ook een ongewoon idee. De voedingswetenschap zou de theorie van eiwittekort maar moeizaam hebben opgepakt, schrijven de twee biologen in het tijdschrift Obesity, omdat die in eerste instantie alleen over dieren als sprinkhanen en bavianen ging, en niet over mensen.

Waarom zou het kunnen kloppen?

Mensen hebben inderdaad een aparte eetlust voor eiwit, zegt hoogleraar eetgedrag Kees de Graaf van Wageningen Universiteit desgevraagd. Dat bleek onder meer uit een experiment in zijn onderzoeksgroep: wanneer zijn 37 proefpersonen in het laboratorium expres te weinig eiwit kregen, aten ze er later extra van.

Raubenheimer en Simpson zelf sloten tien studenten op in een vakantiehuis in Zwitserland en zagen dat de studenten die ze expres te weinig eiwit gaven de laatste twee dagen méér snackten en meer calorieën binnenkregen.

Wat spreekt de theorie tegen?

Dat was wel een erg klein onderzoek, zegt Margriet Westerterp-Plantenga, emeritus hoogleraar voedselinnameregulatie aan de universiteit van Maastricht. Zij heeft de lust naar eiwit vaak onderzocht, maar echt langetermijnonderzoek ontbreekt. Wel ziet ze dat mensen in experimenten een grote behoefte aan vet en zoet houden, ook als ze veel eiwitten binnenkrijgen; dat maakt dat gewichtstoename toch altijd op de loer blijft liggen. ‘Neem bijvoorbeeld Australië. Daar hebben ze een hoge eiwitinname, maar toch is er relatief veel overgewicht.’

De Graaf denkt dat overgewicht niet zozeer ontstaat door een verborgen eiwitbehoefte. ‘Er zijn simpelere verklaringen. Je kunt bijvoorbeeld met frisdrank calorieën drinken zonder dat je je verzadigd voelt. En mensen zijn meer frisdrank gaan drinken in de jaren dat overgewicht toenam, terwijl we ongeveer evenveel eiwit zijn blijven eten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden