We delen online niet wat we leuk vinden, maar wat we denken dat we leuk zouden móéten vinden

Tijdschrift voor belangwekkende bijzaken

Door Larissa van Dijk

Waarom worden kattenfilmpjes zo vaak gedeeld? Is het omdat de deler van het kattenfilmpje echt zo geniet van die poes die van de televisie valt? Niet per se, blijkt uit onderzoek van communicatiewetenschappers aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. De reden om dat kattenfilmpje te delen kan ook zijn dat je denkt dat ánderen dat zullen waarderen.

Hoe kom ik over? Dat is volgens onderzoeker Benjamin Johnson een niet te onderschatten onderdeel van online communicatie. Johnson onderscheidt drie motieven om iets te delen, waarvan zo eerlijk mogelijk zijn er slechts één is. De andere twee zijn laten zien wie je echt bent en graag bij een groep willen horen.

Om te onderzoeken wat iemand wanneer deelt, moesten proefpersonen zich inleven in één van die drie motieven om iets online te delen. Daarna maakten ze een lijstje van muziek en films die ze zouden delen. Vervolgens moesten ze hun eigen lijstje beoordelen: hoe uniek of prestigieus vonden ze hun gekozen film of muzikant, en zaten er guilty pleasures, heimelijke pleziertjes, tussen? Johnson: ‘Niet iedereen beschouwt dezelfde films als prestigieus. Datzelfde geldt voor guilty pleasures. Door mensen zelf hun lijstje te laten beoordelen konden we beter laten zien hoe mensen dénken dat ze overkomen. ’

Wie graag bij de groep wil horen, koos vaak voor kaskrakers als de actiefilm Fast & Furious, liefdesverhaal The Notebook, of muzikanten als Rihanna en Beyoncé. Films of muziek waarvan de deelnemers dachten dat veel mensen die leuk zouden vinden. In de groep die de beste versie van zichzelf moest laten zien, vierden ‘prestigieuze’ films als de sciencefictionthriller Inception en tranentrekker The Fault in Our Stars hoogtij. Op de muzieklijstjes in deze groep stonden vooral artiesten die niet zo bekend zijn, zoals de Ierse songer-songwriter Hozier, die tijdens dit onderzoek uit 2015 nog een nieuweling was in de hitlijsten. Hoe uniek een keuze werd beschouwd speelde in deze lijstjes een veel grotere rol.

De groep die zo eerlijk mogelijk moest zijn bood een verrassende uitkomst. Johnson: ‘We verwachtten hier meer guilty pleasures, muziek of films die je leuk vindt, maar waarvan je weet dat anderen dat zien als iets waarvoor je je zou moeten schamen.’ Maar mensen houden dat toch liever privé, of hebben überhaupt weinig guilty pleasures.

Johnson: ‘De resultaten van dit onderzoek kunnen belangrijk zijn voor mediabedrijven. Wanneer gaat iets viral en hoe krijg je dat voor elkaar? Wie veel mensen wil bereiken moet zich afvragen: ‘wie hoopt iemand van mijn doelgroep te zijn’, in plaats van ‘wie is mijn doelgroep’ en daar het bericht op aanpassen. En, als je een bericht op Facebook onder de aandacht wilt brengen van 16-jarige meisjes, behandel ze dan niet als groep met een en hetzelfde motief. Bedenk in plaats daarvan dat verschillende meisjes verschillende motieven kunnen hebben, en pas je bericht daarop aan.’

Wie? Benjamin Johnson en Giulia Ranzini

Specialiteit? Communicatiewetenschappen

Originele titel? Click here to look clever: Self-presentation via selective sharing of music and film on social media

Vrij vertaald? Ideale reputatie bepaalt wat gedeeld wordt op Facebook

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.