Waterdrinker heeft niet de juiste vrienden

Tot nu toe lieten ze niet veel van zich horen, zijn Nederlandse collega-schrijvers. Maar als je ze vraagt wat ze van 'De Zaak Waterdrinker' vinden, hebben ze ineens een grote mond: 'Het OM moest zich schamen' (Gerrit Komrij); 'volkomen bespottelijk', vindt Martin Bril; Joost Zwagerman spreekt van 'een Pipo de...

Maar als hen niks wordt gevraagd, tsjaa, dan zeggen ze niks.

'Waterdrinker kan toch niet verwachten dat iedereen de straat op rent en spontaan iets in zijn eentje begint de roepen', zegt Gerrit Komrij.

De schrijver die nu voor de derde keer door het Openbaar Ministerie wordt vervolgd, voelde zich deze week in de steek gelaten door zijn collega's. Zeker vergeleken met alle steun die Herman Brusselmans kreeg toen Uitgeverij Guggenheimer werd verboden.

'Ja, het leven is hard', zegt Martin Bril. 'Als mij dit zou overkomen, zou ik ook een hoop herrie maken, maar Waterdrinker heeft gewoon niet de juiste vrienden. Werkt hij niet voor De Telegraaf? Ja, daar ligt het natuurlijk ook aan.'

Brusselmans heeft wél alerte vrienden. 'Tom Lanoye is een goede vriend van Herman. Die heeft die petitie opgesteld.'

Joost Zwagerman vindt dat onzin. Zoiets als een 'grachtengordelconglomeraat van schrijvers' waar Waterdrinker niet bij zou horen, bestaat niet. En dat hij als correspondent in Moskou zit, heeft er ook niets mee te maken. 'Nee, al zat hij in Timboektoe...'

Waarom het dan zo stil is rond Waterdrinker, is simpel. 'Brusselmans' boek werd verboden. Maar dat zal bij hém niet gebeuren.'

En verder, roepen de schrijvers in koor, had Waterdrinker zelf het initiatief moeten nemen. Komrij: 'Brusselmans liet een petitie rondgaan. Van Waterdrinker heb ik niets gezien. Hij moet toch ook begrijpen dat je niet iedereen de hele dag op kunt bellen om te zeggen: ik ben het met je eens en ik ben het niet met je eens. Schrijvers hebben wel iets anders aan hun hoofd.

'Maar als ie solidariteit wil, dan kan ie dat krijgen.' De schrijvers zijn het namelijk wél met hem eens: wat hun personages allemaal zeggen of uitspoken, daar kunnen zíj toch niets aan doen?!

Het is hoogstens 'een ongelukkige zet' van Waterdrinker of 'een flagrant voorbeeld van slechte smaak' om zijn fictieve burgemeester dezelfde naam te geven als de echte.

Maar als het OM de zaak wint, betekent dat een regelrechte ramp voor de literatuur. Zwagerman: 'Dan moeten hele boekwinkels leeggehaald worden.' Komrij: 'Dan kan je niets meer zeggen.' Bril: 'Dan mag er binnenkort zeker ook niet meer geneukt of gescholden worden in een boek.'

Alleen Rudy Kousbroek ('zoals u misschien weet ben ik meer beledigd dan enig ander schrijver in Nederland') is vóór vervolging. Vrijheid van drukpers is één ding, maar belediging moet worden gestraft.

'Bovendien', zegt Kousbroek, 'van een meesterwerk zie je nu eenmaal meer door de vingers dan van een prutswerk.' Maar dat is volgens Zwagerman 'krankzinnig en vervelend arrogant van meneer Kousbroek'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.