Waterbeest verzuipt in vaagheid

De donder dreunt keihard in de oren en de bliksem lijkt vlakbij in te slaan. Een dampend gordijn van water suist omlaag....

ERIC HENDRIKS

De bui vult een deel van een grote bak die begint te schommelen. Water gutst over de rand en plenst op de vloer. Opeens licht vlak bij je voeten het getal '70 %' op.

70 Procent van wat? Van het aardoppervlak, raden we: 70 procent daarvan bestaat uit water. Mis. Het is de relatieve hoeveelheid regenwater die direct na een bui weer verdampt. Dat staat tenminste in een folder die niet voor het publiek is bestemd, maar wel naar de pers is gestuurd ter gelegenheid van de opening van het paviljoen op 29 mei.

Het noodweer is een van de duidelijkste gebeurtenissen in het Waterpaviljoen. Met enige goede wil is eruit op te maken dat het hier een belangrijke fase in de kringloop van water betreft: de regen die neerdaalt, het deel ervan dat op en in de aarde blijft en de aanvoer van zoet water verzekert.

Om die waterhuishouding gaat het. Door die in beeld te brengen en allerlei verschijningsvormen van water toe te lichten en te doen ondergaan, proberen de samenstellers nog meer belangstellenden naar Neeltje Jans te krijgen dan de vierhonderdduizend per jaar die nu al het voormalige werkeiland in de Oosterschelde aandoen.

Panta rhei - alles stroomt - is het motto, en dat begint al vlak achter de ingang van het gebouw, belooft de folder. Want achter de entree bevindt zich de verbeelding van een gletsjer, bron van rivieren. Het publiek krijgt een tunnel te zien die uit ijs lijkt te bestaan met wanden waaruit water druppelt. De druppels worden een wilde beek die het zand van onze voeten zal spoelen. Teksten lichten op om over gletsjers te vertellen, zo heet het.

Het is inderdaad koel bij binnenkomst in het wormvormige gebouw. Wanden en vloer doen in de verte aan ijs denken, maar het beetje water dat op de bodem ligt, is onmogelijk te interpreteren als een wilde beek. Toelichtende teksten ontbreken, ook bij een tweede bezoek.

In het volgende vertrek gaat blauw licht aan en uit. Er klinkt geruis dat verderop overgaat in oorverdovend geraas. De vloer onder de voeten trilt. Mogelijk betreft het hier een (ondergrondse) rivier, zo'n stroom kan behoorlijk tekeer gaan.

Met enige fantasie is ook nog voor te stellen dat de reusachtige bak met stil, kristalhelder water, die wordt begeleid door new age-achtige klanken, een onderaards meer voorstelt. En voor het ruitpatroon van licht dat op een vloer en een wand is geprojecteerd, is helemaal geen verbeeldingskracht nodig: als dit gaat golven, is het net alsof je zelf meedeint.

Maar wat willen de samenstellers overbrengen met, pakweg, de lichtbeelden op de vloer van het laatste vertrek? Is de ruimte daaronder alleen maar een spelonk met rood licht en water langs de wanden, of gaat het hier inderdaad om een manifestatie van grondwater, zoals de folder aankondigt? Waar zijn de beloofde zoutmijnen, de sluizen en stuwen, de springende vissen en - niet in de laatste plaats - de in water geprojecteerde toelichtende teksten?

Het is maar goed dat de entreekaart recht geeft op toegang tot alle attacties op Neeltje Jans. De expositie over de Deltawerken is nog steeds zeer instructief, al kan ze een opknapbeurt gebruiken. Varen in de Oosterschelde en afdalen in de stormvloedkering blijft de moeite waard. En op de waterspeelplaats zie je pas echt hoe water kan stromen: door sluisjes, in raderen, als waterval, over trappetjes, op alle manieren die te bedenken zijn, zo lijkt het.

Met het Waterpaviljoen gaat het misschien beter, later, want de attractie van twaalf miljoen gulden is nog niet klaar, zo begrijpen we. De folder is sowieso achterhaald, meldt een woordvoerster van Waterland Neeltje Jans, de verzamelnaam voor alle attracties op het eiland. De beloften in de folder bleken lang niet allemaal waargemaakt te kunnen worden.

'Het paviljoen is nu een waterbeest dat zijn informatie nog moet prijsgeven', licht de woordvoerster toe. De komende maanden zal dan ook worden bekeken waar de gaten zitten in de informatievoorziening. Het publiek zal daartoe worden ondervraagd. Vóór het begin van het volgend seizoen moeten de veranderingen zijn doorgevoerd. Maar, waarschuwt de woordvoerster, misschien komt het paviljoen nooit helemaal af.

Alles stroomt, tenslotte.

Eric Hendriks

Waterland Neeltje Jans: Waterpaviljoen

Tot en met 2 november dagelijks 10.00-17.30 uur; van 3 november tot en met 25 maart wo. tot en met zo. 10.00-17.00 uur

Toegang tot alle attracties ¿ 20,-, in de winter ¿ 12,50

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden