De Week in Wetenschap

Wat we kunnen leren van de lavastromen op Hawaii

Een goede mythe over kernenergie is dringend gewenst.

Beeld Reuters

Al weken stroomt er lava uit de flanken van de Kilaueavulkaan op Hawaii. Er verdwenen huizen in de gloeiende massa, er zijn evacués, toeristen en media verdringen elkaar. Maar het meest opvallende is eigenlijk dat niemand zich er heel erg druk om maakt. In het Amerikaanse maandblad The Atlantic las ik waarom.

Lava zit de echte Hawaiianen in het bloed en vooral: in hun taal. Lava heet daar pele, naar de godin Pele van het vulkanisme die ooit haar vuur in de eilanden probeerde te begraven en daarin slaagde op het hoofdeiland. De nu opwellende lava betekent dat Pele meer ruimte wil en een goeie Hawaiiaan ruimt als dat gebeurt onderdanig zijn huis netjes op en laat het verder aan de goden.

Zelfs de plaats waar dat allemaal gebeurt, verrast eigenlijk niemand. Projectontwikkelaars noemden de getroffen wijk romantisch de Leilani Estates, maar locals kennen de vulkaanflank al sinds mensenheugenis als Keahialaka, wat het vuur van Laka betekent, naar een van de dochters van godin Pele. Kortom, de bewoners kenden hun plaats op de vuurvlakte.

Wat allemaal bijgeloof is, natuurlijk. Hawaii is een keten van vulkanen die een diepe mantelpluim in de langsschuivende aardkorst heeft gebrand, weten aardwetenschappers. Soms lekt het wat. Gesmolten gesteente. Lava dus.

Dit alles deed me denken aan een bijeenkomst eerder dit jaar in Leiden waar het ging over het definitief opbergen van radioactief afval in de bodem. Dat kan, maar is heel duur en ingewikkeld en een van de problemen blijft dat je niet weet of iemand zich over 200 duizend of een miljoen jaar nog herinnert dat we oude brandstofstaven in onze Boomse klei hebben opgeborgen en waar. Bordjes ophangen lijkt zinloos.

Ergens voor de zomer is nog een aanvullend advies beloofd over de maatschappelijke kwesties rond de berging van radioactief afval. Hawaii leert ons dat een goeie mythe over stralende vaten kernafval dringend gewenst is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.