De 16 belangrijkste lessen uit 2018 2 – Water op mars

Wat we hebben geleerd in 2018: Er is – nu echt zo goed als zeker – vloeibaar water op Mars

Na een NASA-misser drie jaar geleden is het ditmaal wel raak voor een groep Italiaanse onderzoekers.

De Europese ruimtesonde Mars Express speurt naar water onder de zuidelijke poolkap van de rode planeet. Beeld ESA

Mars is het dichtst dat we in ons zonnestelsel bij een tweelingbroer kunnen komen. De rode planeet, op een behapbare paar maanden vliegen van aarde, figureert daarom al meer dan een eeuw in sciencefictionverhalen. Vaste prik bij de schrijvers van die verhalen? Marsmannetjes.

Wie droomt van (voormalig) leven op Mars moet eerst bewijs vinden dat op de rode planeet vloeibaar water is. Want of het nu gaat om boze groene kereltjes die in vliegende schotels naar de aarde racen (nogal onwaarschijnlijk) of om kriebelige micro-organismen die wonen onder een verdwaalde Marssteen (op papier best mogelijk), zonder water heb je geen leven.

Vandaar dat het groot nieuws was toen Italiaanse onderzoekers afgelopen juli in het vakblad Science opschreven dat ze anderhalve kilometer onder het oppervlak van de zuidpool van Mars vloeibaar water hadden gevonden.

Beeld Paul Faassen

Des te meer omdat experts er drie jaar eerder nog faliekant naast zaten. Onderzoekers van NASA maakten toen met veel tamtam bekend dat ze water hadden betrapt terwijl het over de duinen van de rode planeet sijpelde. Twee jaar later bleek dat ze slechts zand hadden gezien: droog stof dat van de bergen biggelt, zoals dat in aardse woestijnen wel vaker gebeurt.

Mogelijk had die te snelle conclusie iets te maken met de verschijning van sciencefictionfilm The Martian – in zekere zin een lange reclame voor het Marsprogramma van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie. Opvallend is in elk geval dat de persconferentie drie dagen voor de filmpremière plaatsvond en dat de filmmakers op hun beurt direct boven op het nieuws doken en een filmpje maakten waarin hoofdpersonage Mark Watney (Matt Damon) op de vondst ‘reageerde’.

Bij de Italiaanse ontdekking ontbreekt zo’n verdachte pr-component. Bovendien is de onderzoeksmethode veel minder omstreden: zij ontdekten het ondergrondse water na radarwaarnemingen.

Kan niet meer mis, dus? In de wetenschap is er niet zoiets als ‘zeker weten’, maar het lijkt er sterk op dat de onderzoekers echt ijskoud, ziltig, vloeibaar water hebben gevonden. Naar verwachting wel te koud en te zout voor leven. Op Marsmannetjes is het voorlopig dus nog even wachten.

Wat we in 2018 hebben geleerd: 16 belangrijke lessen
De strijd om uw persoonlijke gegevens is echt losgebarsten. En je kunt de klimaatverandering steeds beter voelen. Aan het einde van 2018 blikt de wetenschapsredactie terug: dit hebben we het afgelopen jaar geleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.