De 16 belangrijkste lessen uit 201816 – Nieuwe diersoorten

Wat we hebben geleerd in 2018: De Vermicella Parscauda bestaat

Acht diersoorten waarvan we tot dit jaar niet wisten dat ze bestaan, inclusief de slang die bioloog en televisiepresentator Freek Vonk ontdekte. 

Liftende kever
Nymphister kronaueri

null Beeld null

Een slim, klein (1,5 millimeter) kevertje. Het leeft tussen nomadische mieren die voor zijn transport zorgen. Zolang de mieren op een vaste plek blijven loopt de minikever rond op zoek naar voedsel. Zodra de mieren op pad gaan – dat doen ze eens in de paar weken – grijpt het kevertje het achterlijf van een gastheer vast en laat hij zich vervoeren naar de volgende verblijfplaats. Dan lijkt het alsof de mier twee koppen heeft. Het liftertje werd ontdekt in de bossen van Costa Rica.

Gebocheld kreeftje
Epimeria quasimodo

null Beeld null

Belgische onderzoekers ontdekten dit vlokreeftje van 5 centimeter in de Zuidelijke IJszee. Het beestje dankt zijn naam aan de vorm van zijn rug, die doet denken aan de gebochelde van de Notre Dame. Het kreeftje trekt ook de aandacht met zijn fel oranje kleur.

Piepklein dwergzeepaardje
Hippocampus japapigu

null Beeld null

Dit kleurige dwergzeepaardje, dat leeft in de subtropische wateren in het zuidoosten van Japan, is niet groter dan een rijstkorrel. Duikers hadden het beestje al eerder gesignaleerd, maar het was nog niet beschreven. Dat gebeurde afgelopen jaar. Het minuscule zeepaardje beschermt zich tegen zijn natuurlijke vijanden door camouflage: het verdwijnt vrijwel tegen de achtergrond van zijn omgeving – zacht koraal en zeewier. Zijn voedsel bestaat uit plankton. De Latijnse naam japapigu staat voor ‘Japans varken’ – daar zou het diertje op lijken.

Stadse gekko
Hemiphyllodactylus hongkongensis

null Beeld null

Biologen in Hongkong beschreven deze gekko, die alleen voorkomt in de parken van de drukke miljoenenstad. Het bestaan van dit beestje was lang bekend, maar het was onzeker of hij tot een aparte soort behoort. Dat is nu aangetoond. De kleinste gekko van Hongkong onderscheidt zich van andere gekkosoorten met het patroon van de hechtlamellen onder zijn tenen waarmee hij zich aan de ondergrond vasthoudt. Ook de klauwloze duim is typisch voor de ‘nieuwe’ soort.

Freek’s gifslang
Vermicella parscauda

null Beeld null

‘Holy moly wat een droom! Ik heb gewoon een nieuwe slangensoort ontdekt!!!’ Zo maakte bioloog Freek Vonk dit jaar de publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Zootaxa wereldkundig waarmee zijn ontdekking van een giftige slang in Australië werd erkend. Hij had de cobra-achtige gifslang vier jaar eerder gezien tijdens opnamen van Freeks Wondere Wereld. Met dna-onderzoek en andere analyses is bevestigd dat de slang behoort tot een aparte soort. Het dier wordt 50 tot 100 centimeter lang, heeft zwart-witte schubben en eet andere slangensoorten.

Genie’s doornhaai
Squalus clarkae

null Beeld null

Wetenschappers ontdekten een nieuwe haaiensoort die behoort tot de familie van de doornhaaien. Deze haai met zijn opmerkelijke grote, indringende ogen leeft op grote diepte in de Golf van Mexico en het westelijk deel van de Atlantische Oceaan. Dat verklaart ook waarom het dier niet eerder is ontdekt. De haai is vernoemd naar de Amerikaanse haaienkenner Eugenie Clark – in vakkringen bekend als The Shark Lady – die in 2015 op 92-jarige leeftijd overleed. Veel haaiensoorten worden in hun voortbestaan bedreigd. Ze zijn slachtoffer van overbevissing, bijvangst en de Chinese voorkeur voor haaievinnensoep. 

Bedreigde kolibrie
Oreotrochilus cyanolaemus

null Beeld null

Wetenschappers ontdekten dit kleurige vogeltje, een tot nu toe onbekende soort kolibrie, in het Andesgebergte in het zuidwesten van Ecuador. Ze noemden het de blue-troated hillstar, vrij vertaald de heuvelster met de blauwe keel. Vanwege de felblauwe kraag. Er is nog geen officiële Nederlandse naam. Net ontdekt en het beestje is al ernstig bedreigd. De ontdekkers schatten dat er hooguit 750 exemplaren van deze soort leven. De kolibries houden zich op in een beperkt gebied van niet meer dan honderd vierkante kilometer. Bosbranden, oprukkende landbouw, veeteelt en goudwinning vormen een serieus gevaar voor de toekomst van deze vogeltjes.

Parasitaire wesp
Dendrocerus scutellaris

null Beeld null

Een parasitaire wesp met een rij getande stekels op zijn rug. Die stekels gebruikt hij om zich een weg naar buiten te hakken uit het lichaam van beestjes waarin hij is genesteld. De Dendrocerus Scutellaris is een parasiet. De wesp legt zijn eitjes in het lichaam van een ander insect zodat de larven zich tegoed kunnen doen aan de inhoud van hun gastheer of gastvrouw. Het insect werd dit jaar als nieuwe soort ontdekt tijdens onderzoek in het Frost Museum van de Pennsylvania State Universiteit. Het exemplaar was dertig jaar geleden gevangen in Costa Rica.

Wat we in 2018 hebben geleerd: 16 belangrijke lessen
De strijd om uw persoonlijke gegevens is echt losgebarsten. Er is zo goed als zeker vloeibaar water op Mars. Aan het einde van 2018 blikt de wetenschapsredactie terug: dit hebben we het afgelopen jaar geleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden