De 16 belangrijkste lessen uit 2018 3 – Alzheimer

Wat we hebben geleerd in 2018: Alzheimer blijft ongrijpbaar

Alle onderzoeken ten spijt is het nog niet te voorspellen wie de ziekte zal krijgen. 

Beeld ANP

Naar de ziekte van Alzheimer zijn dit jaar wereldwijd 10.027 onderzoeken gedaan, volgens Pubmed, de website voor medisch onderzoek. Steeds meer studies zijn er op gericht om alzheimer zo vroeg mogelijk vast te stellen – nog voordat de patiënt ergens last van heeft, ook al bestaat er vooralsnog geen middel dat de ziekte geneest of zelfs maar afremt. In 2018 werden verschillende testen onderzocht om te voorspellen wie over pakweg tien jaar alzheimer krijgt: een geurtest, een oogscan, een MRI-scan en natuurlijk verschillende bloedtesten. Ook een verstoring van de biologische klok zou een vooraankondiging kunnen zijn van alzheimer. Geen enkele voorspellende test is al toepasbaar in de praktijk.

In andere studies wordt geprobeerd alzheimer te doorgronden en nieuwe hypotheses te testen, want de precieze oorzaak van de ziekte is nog altijd niet ontrafeld. Daarom richten veel studies zich op factoren die het risico op alzheimer mogelijk vergroten. In 2018 ging de aandacht uit naar: slaapgebrek, een verstoord immuunsysteem, herpes- en andere virussen, langdurige blootstelling aan ontstekingen aan tanden en tandvlees. Ook over het verband met hart- en vaatziekten, obesitas, ploegendienst, het Down-syndroom, cholesterol in het brein en opleidingsniveau wordt steeds meer bekend. En sekse niet te vergeten. Veel meer vrouwen dan mannen krijgen de ziekte, om nog onbekende redenen. Kinderen baren verlaagt dat risico weer enigszins, maar pas als het drie kinderen zijn of meer. Waarom dat is, is niet bekend.

150 minuten sporten

Bij gebrek aan een effectief geneesmiddel worden steeds meer bestaande medicijnen tegen andere aandoeningen getest in de hoop dat ze ook de symptomen van alzheimer verminderen. Aspirine is onderzocht, evenals middelen tegen diabetes. Langdurig cafeïne-gebruik lijkt de symptomen van alzheimer te doen toenemen (bij muizen tenminste). Ook middelen tegen epilepsie lijken een ongunstig effect te hebben.

Beeld Paul Faassen

Eén lichtpuntje: ook in 2018 verscheen een studie waaruit bleek dat mensen met alzheimer minder snel achteruit lijken te gaan als ze het op kunnen brengen 150 minuten per week aan sport te doen zoals wandelen of zwemmen. Het was al bekend dat het helpt om gezond te eten en voldoende te bewegen. Een hoog opleidingsniveau maakt ook verschil. Al met al kleine pleisters op een hele grote wond.

Wat we in 2018 hebben geleerd: 16 belangrijke lessen
De strijd om uw persoonlijke gegevens is echt losgebarsten. Er is zo goed als zeker vloeibaar water op Mars. Aan het einde van 2018 blikt de wetenschapsredactie terug: dit hebben we het afgelopen jaar geleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden