beter leven slaap

Wat is beter, alleen of samen slapen?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Is het beter om samen te slapen of apart?

Beeld ANP

Je merkt het misschien niet als je in diepe slaap bent, maar die man of vrouw aan je zijde heeft wel degelijk invloed op je nachtrust. In positieve of negatieve zin? Daarover is de wetenschappelijke wereld verdeeld.

In 2016 onderzocht arts-onderzoeker Henning Drews, verbonden aan de faculteit psychiatrie en psychotherapie van de Universiteit van Kiel, het slaapgedrag van vier stellen gedurende vier nachten. Door middel van polysomnografisch onderzoek – een slaapanalyse waarbij ademhaling, hartslag, spierspanning, oogbeweging en hersengolven gemeten worden – kwam hij tot de conclusie dat de slaap dieper, langer en meer ontspannen was wanneer de stellen samen sliepen.

Maar daarmee is nog niet alles gezegd. Het kleinschalige onderzoek van Drews richt zich alleen op mensen met een gezond slaappatroon. Hoe zit het dan met stellen waarbij er een van de twee aan een slaapstoornis lijdt, zoals apneu of slapeloosheid?

Vooral snurken is een onderschat probleem, zegt Reinier de Groot, longarts-somnoloog en medisch directeur van het Nederlands Slaap Instituut (NSI). Zo kan snurken, wat bij ruim 30 procent van alle volwassenen tot 65 jaar voorkomt, leiden tot slapeloosheid en slaapfragmentatie bij zowel de snurker als de bedpartner. En dat kan al op korte termijn zorgen voor chronische vermoeidheid en psychische klachten.

Dan toch maar dat tweepersoonsbed inruilen voor twee aparte bedden in aparte kamers? De Groot twijfelt. ‘Er zijn behandelopties tegen snurken, en gescheiden slapen heeft alleen zin als je het elke nacht doet. Af en toe bijtanken werkt niet. En bovendien: je bent toch niet samen gaan wonen om apart te slapen?’

‘Er valt wat te zeggen voor het zogeheten partner-effect’, stelt Gerard Kerkhof, emeritus hoogleraar psychofysiologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij onderzocht de invloed van ploegendiensten op slaapkwaliteit. Wat blijkt? Mensen die in ploegendienst werken hebben een hogere kans op slaapstoornissen, maar die is weer wat kleiner bij ploegendienstwerkers met een partner. Zo bleek dat de kans op een slaapstoornis bij alleenstaanden 50 procent groter was ten opzichte van de stellen, wanneer deze – ondanks de wisseldiensten – toch een paar uur per nacht of een paar nachten per week samen sliepen.

Maar is dit echt een causaal verband? Hoe de relatie tussen slaapkwaliteit en partnerschap precies in elkaar steekt, blijft speculeren. Daar komt bij dat de subjectieve ervaring van slaap ook een rol speelt. De Amerikaanse onderzoeker Lawrence Monroe, verbonden aan de Universiteit van Ohio, analyseerde het slaapgedrag van veertien stellen. Wat bleek? Zowel mannen als vrouwen sliepen objectief gezien beter als ze alleen lagen, maar ervoeren het wel als minder fijn.

‘Het antwoord op de vraag hangt dan ook echt af van hoe je slaap meet’, concludeert onderzoeker Wendy Troxel, verbonden aan de universiteit van Pittsburgh, in een e-mail. Objectief gezien slapen mensen slechter, maar op de vraag of mensen liever samen of alleen slapen, zullen de meeste zeggen dat ze beter slapen met hun partner naast zich. Troxel: ‘De psychologische voordelen van slapen met een dierbaar iemand naast je – het gevoel van veiligheid, geborgenheid – wegen zwaarder dan het gedraai, gesnurk en het stelen van de lakens’. Toch dat gewoel maar even voor lief nemen, dus.

Gezonder leven, slimmer bewegen en beter slapen: dat willen we (bijna) allemaal. De Volkskrant gidst u door de wereld van gezondheidsclaims, afvallen, sportmythes en fitboys.

Zit er een limiet aan het aantal mensen dat je kunt kennen? Wat bewijst de uitslag van een schriftelijke test eigenlijk? In onze Grote Vragen Podcast beantwoorden we ‘vragen waar je nooit over na hebt gedacht maar plotseling dolgraag een antwoord op wilt hebben’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden