Wat doet al die onnodige software op je nieuwe pc?

Je trakteert jezelf op een nieuwe pc, je start hem op, je wilt aan de slag. Maar eerst moet je er allerlei software van af slopen. Waarom toch?

Een gloednieuwe laptop. Beeld anp

Als ik met mezelf vorige week had afgesproken dat ik voor elke verwensing een euro zou overmaken naar de Bond tegen het Vloeken, dan had heel het bondskantoor met de Kerst een weekje naar het Beloofde Land gekund. En dat terwijl ik iets leuks ging doen: ik nam een nieuwe laptop in gebruik.

Het was een keurig Chinees instapmodel met 4 gigabyte werkgeheugen, 500 Gb opslagruimte en een 15,6 inch scherm. De computerboer vroeg er 279 euro voor. Gewoon een simpel machientje. Absoluut no thrills.

Die thrills kwamen pas toen ik de machine aanzette en ze waren helaas van een kwaadsappige soort. Allerlei programma's begonnen updates te zoeken zodra de laptop verbinding kreeg met internet. Prima, maar de pc deed er uren over om achterstallig onderhoud in te halen. Mogelijk had de Chinees langdurig 'op voorraad' gelegen. Defender, de virusbescherming van Windows, had al 490 dagen geen verse virusdefinities gezien.

Nuttig

Het was niet alleen Windows dat probeerde zich te vernieuwen. Allerlei programma's ontwaakten uit hun winterslaap en begonnen updates aan te slepen. Na een flinke poos was de laptop vooruit noch terug te branden.

Wat zich hier wreekte is een neveneffect van een verschijnsel dat ze in computerkringen aanduiden met bloatware. Het is de software die pc-fabrikanten naast, onder en bovenop Windows stapelen waardoor die danig uitdijt. Het zijn toepassingen die de gebruiker niet echt in de weg hoeven te zitten. Maar allemaal checken ze geregeld of er updates zijn - waarna je naar het scherm tuurt om te wachten tot ze daarmee klaar zijn.

De extra software kan nuttig zijn, handig maar niet nodig of ronduit overbodig - of alle drie tegelijk. Zo bleek de laptop uitgerust met Pokki. Het bleek een vervanger te zijn voor het startmenu dat in Windows 8 is gesneuveld. Eraan vastgekoppeld zat een scherm dat een commerciële fuik bleek te zijn van een webwinkel die software en games probeert te verpatsen.

De tekst loopt door onder de foto

Apple stak in 2007 al de draak met pc's die bol stonden van de overbodige software, in een spotje genaamd 'I am Mac'. Beeld Apple

Overtollig

De laptop stond verder bol van meestal beperkte versies van programma's voor het afspelen en branden van dvd's en cd's en een videospeler - apps waarvoor betere en gratis alternatieven zijn. De Chinees probeerde ook een onderhoudsservice en een online-opslagdienst te slijten.

Waarom staat specifiek die software erop? Als de fabrikant je niet zelf direct iets probeert te verkopen, dan laat-ie zich wel betalen door anderen die je graag iets zouden aansmeren. Op de laptop stond een proefversie van een virusbestrijder, goed voor een maand gratis beveiliging. Voor gewoon huis-, tuin- en keukengebruik is Defender echter goed genoeg.

Niet alle extra's die pc-makers installeren zijn overbodig of overtollig, vindt Jelle Stuip van de website Tweakers. 'Op laptops vind je vaak een tooltje dat helpt de batterijduur op te rekken, bijvoorbeeld door de verversingsfrequentie van het beeldscherm te verlagen. Dat kan je zo maar een half uur stroom schelen als je weg bent van een stopcontact.'

Niet makkelijk

Betekent dit dat Windows hier en daar tekortschiet? Niet per se, denkt Stuip: 'Alleen zitten instellingen soms erg verborgen.' Hij raadt gebruikers aan de handige toepassingen met rust te laten. Over bonafide bloatware merkt Stuip op: 'Door demonstratieversies te installeren van derden drukt de fabrikant de prijs.' Andere inkomsten halen pc-makers uit snelkoppelingen naar websites, een aangepast startscherm in je browser of zoekbalken met advertenties van een specifieke aanbieder.

Uitvinden of je zonder programma X kunt is nog niet eens zo makkelijk. Hulp wordt geboden op de website ShouldIRemoveIt.com, waar je niet alleen kunt lezen wat X doet, maar ook hoeveel gebruikers het programma hebben verwijderd.

Ongeveer de helft van de bezoekers van ShouldIRemoveIt deed dat met Pokki. Kennelijk hebben meer consumenten zitten te vloeken boven hun mooie, nieuwe pc.

Schone pc

Bloatware is te beteugelen via de optie Programma's verwijderen in het configuratiemenu van Windows. Er is ook handige software voorhanden, zoals PC Decrapifier (pcdecaprifier.com, gratis). Een grondige ruiming van software kan geschieden met Revo Uninstaller (revouninstaller.com, tijdelijk 16,87 euro). Een veel aanbevolen schoonmaakprogramma voor de hele pc is CCleaner (piriform.com, gratis).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.