ColumnJasper van Kuijk

Wapen in de strijd tegen deepfakevideo’s: een echtheidscertificaat

null Beeld

Deepfakevideo’s maken is kinderspel. Letterlijk. Het Jeugdjournaal liet zien hoe de geinige deepfake-app Wombo een dikke hit is op schoolpleinen. Je uploadt een willekeurige portretfoto en hoppa, daar verschijnt een video waarin het geüploade gezicht ineens guitig meezingt en -hupst op een gekozen liedje. Zonder dat daar enig playbacktalent, ritmegevoel, een 3D-scan of zelfs maar een videofragment voor nodig is. Uitermate grappig én verontrustend.

Grappig, omdat de Wombo-videootjes eerder in de categorie shallowfake dan deepfake vallen. De timing van de playback is nét niet lekker en de hoofden dansen zodanig los op de nekken dat het nogal wat anatomische vragen oproept. O, er staat ook een heel dikke Wombo-sticker in beeld. Dat knullige lijkt expres te zijn, om het leuk te houden en niet creepy. Maar als je iets professionelere software erbij pakt en bereid bent wat tijd te investeren, kun je op dit moment al behoorlijk echte nepvideo’s produceren. En dat gaat de komende jaren alleen maar echter en makkelijker worden.

null Beeld

Ooit was een video-opname een redelijk algemeen geaccepteerde indicatie dat iets echt gebeurd was. Maar op sociale media moet je al een tijdje op je hoede zijn voor het creatievere knip- en plakwerk en of iemand niet een ouder filmpje recyclet onder een nieuwe noemer. Dat vertrouwen zal alleen maar verder afnemen als over een tijdje iedereen met een beetje ambitie en tijd zelf een heel fake NOS Journaal-item kan klussen, compleet met Annechien Steenhuizen en Ron Fresen.

Een mogelijke oplossing hiervoor is een digitaal echtheidscertificaat voor video’s. Zoals het blauwe vinkje dat op Twitter aangeeft dat dit de echte Ariana Grande betreft en niet @TheRealArianaGrandeParody. Of zoals het groene slotje boven in de adresbalk van je browser, ter indicatie dat de verbinding met je bank veilig is. Met video-echtheidscertificaten kunnen makers – een omroep, tv-programma of privépersoon – een video registreren waarna kijkers in hun mediaspeler kunnen zien wie de bron is, en waar en wanneer het filmpje is gemaakt.

Verificatie van video’s is niet alleen van belang bij nieuwsitems, maar ook bij burgerjournalistieke filmpjes, bewakingsbeelden en beelden van bodycams van politieagenten. Deze beelden spelen geregeld een rol in rechtszaken, vormen aanwijzingen voor journalisten en duiken ook steeds ­vaker op in reguliere media. Eigenlijk wil je dan, naast bron, plaats en tijd, ook nog weten of er met het filmpje is gerommeld. Daarom werken een start-up als Amber Authenticate en een consortium rond Microsoft en de BBC aan een systeem waarmee video’s al bij de opname een cryptografische code meekrijgen en vervolgens alle stappen in het bewerkingsproces vastgelegd worden via – jawel hoor, daar is-ie dan, eindelijk een goed probleem voor de oplossing – blockchaintechnologie.

Zo zouden videocertificaten niet alleen kunnen helpen tegen (deep)fakevideo’s, maar zelfs het vertrouwen in video’s die wél echt zijn kunnen laten toenemen. ‘Fake media? Nee hoor, gecertificeerd.’

Volg Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden