Beter/Leven Kromme rug

Waarom hebben ouderen vaak een kromme rug?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Waarom hebben ouderen vaak een kromme rug?

Beeld Daantje Bons

Vanaf een zekere leeftijd valt de zwaartekracht niet meer te negeren. De huid wordt slapper en gaat hangen. De lengte van de wervelkolom neemt af. En een aanzienlijk deel van de ouderen, 20 tot 40 procent, gaat ook nog eens krom lopen.

Dat percentage wordt in de toekomst hoger, voorspelt Piet van Loon, orthopedisch chirurg en medeoprichter Houding Netwerk Nederland. Hoe dat kan? Nou, vergelijk het straatbeeld van nu maar eens met dat van zo’n twintig jaar geleden. Half treinend en wandelend Nederland tuurt naar beneden, naar een of ander apparaat in de hand.

Een gezonde wervelkolom is in staande positie vanaf de schouderbladen naar boven toe licht naar voren gebogen. Op die manier bevindt het gewicht van de hersenen zich netjes boven ons zwaartepunt. Wanneer de wervelkolom te ver doorbuigt ontstaan er een bochel en problemen: patiënten vallen vaker, waardoor ze een groter risico op botbreuken lopen. Ze hebben een kortere levensverwachting en zijn minder tevreden met hun levenskwaliteit. Daarbij is een bochel vaak vermoeiend of zelfs pijnlijk omdat de zenuwen in de onderrug bekneld kunnen raken.

Een bochel wordt meestal pas op latere leeftijd zichtbaar. Dat komt doordat ouderen meer last hebben van botontkalking en versleten tussenwervelschijven. Vrouwen hebben vaker rugproblemen dan mannen, waarschijnlijk door minder spiermassa, soepelere gewrichten en een andere hormoonhuishouding.

Rugproblemen

Experts vrezen dat kinderen een verkeerde houding aanleren doordat ze van jongs af aan gebogen zitten over hun gameboys en iPads, met een hoger risico op rugproblemen later in het leven. De wervelkolom verliest haar verende werking bij te veel kromming, waardoor er een hogere druk op de wervels komt te staan. Tussen de wervels zit kraakbeen, wat bij kinderen nog heel flexibel is. Door de verhoogde druk slijten en vervormen deze tussenwervelschijven. Daarom waarschuwden Van Loon en collega’s in 2013 voor de ‘gameboyrug’, in vakblad Medisch Contact.

Tot na de Tweede Wereldoorlog was het algemeen bekend dat een goede houding voor kinderen belangrijk was, de kromme ruggen van ouderen die tijdens hun jeugd kinderarbeid hadden verricht waren daarvan het levende bewijs. Binnen de leer van Maria Montessori, kinderarts en bekend van het naar haar vernoemde opvoed- en onderwijsmodel, namen een goede houding en een soepel lichaam zelfs een centrale plaats in. Die kennis is bij opvoeders en in het onderwijs compleet weggezakt, zegt Van Loon. ‘Tegenwoordig zetten ouders zelfs baby’s te vroeg in een zittende houding. Hun ruggegraat is daar nog niet klaar voor, baby’s gaan vanzelf zitten als ze daar sterk genoeg voor zijn.’

Preventie

Als de rug op latere leeftijd eenmaal krom is, valt er nog wel iets te doen, zoals oefeningen of een licht corrigerende brace. Maar preventie tijdens de jeugd is beter, aldus Van Loon, die pleit voor hernieuwde aandacht voor een goede houding. Leraren en ouders moeten daar volgens hem weer op letten. In de klas moeten kinderen niet onderuitgezakt zitten, maar rechtop op het puntje van hun stoel. Het helpt daarbij om één voet onder de stoel te trekken, dan ga je de rug eerder rechten.

En wat te doen met kinderen (en volwassenen) die hoe dan ook uren willen gamen of op smartphones willen turen? Daarvoor hoef je niet krom te zitten. Ga af en toe eens op de buik liggen, dat scheelt flink wat druk op de tussenwervelschijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.