Column Jasper van Kuijk

Waarom broodbakmachines vooral stof staan te vangen

Jasper van Kuijk Beeld De Volkskrant

Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: broodbakmachines.

Om half 5 ’s ochtends schiet ik overeind: beneden klinkt keihard gepiep. Het brandalarm, is mijn eerste gedachte en ik sprint de trap af. Rookmelder in de gang: niks. Woonkamer: ook niks. Uiteindelijk blijkt het geluid uit de keuken te komen. Terwijl ik de keuken binnenvlieg, kijk ik zoekend omhoog om tot de ontdekking te komen dat het geluid van het aanrecht komt. 

Met luid, aanhoudend gepiep geeft de broodbakmachine aan dat dit hét moment is om wat noten en granen toe te voegen aan het deeg, mochten we dat willen. Ik vertel het apparaat in zoveel woorden dat ik het niet helemaal met zijn timing eens ben.

Het was zo’n leuk idee: de oude broodbakmachine van mijn schoonouders lenen, ’s avonds de ingrediënten erin mikken en dan ’s ochtends wakker worden met de heerlijke geur van versgebakken brood. Dat draait dus meteen de eerste keer uit op extra vroeg wakker worden met het geluid van penetrant gepiep.

Nu is de broodbakmachine niet onze eerste nachtelijke audioterrorist. Eerder werden we opgeschrikt door de wasdroger en de vaatwasmachine, toen we die ’s nachts lieten draaien vanwege het daltarief voor de stroom. Met name onze vorige vaatwasser was een bijzonder halsstarrig exemplaar dat een half uur lang om de vijf minuten bleef piepen, tot je hem op een kiertje zette. Gelukkig kunnen we op onze nieuwe vaatwasser en wasdroger de ‘klaarpiepjes’ uitschakelen.

Dus toch maar eens in de gebruiksaanwijzing gedoken van onze broodbakmachine annex wekker om te ontdekken hoe je de waarschuwing voor het toevoegen van extra ingrediënten uitschakelt. Helaas, het blijkt niet mogelijk het gepiep uit te zetten, anders dan door met een accuschroefboormachine het luidsprekertje te doorboren.

Beeld Volkskrant Infographic

Merkwaardig, want je kunt op je vingers nagaan dat mensen een broodbakmachine willen gebruiken om ’s ochtends te kunnen ontbijten met versgebakken brood en hem dus ’s nachts aan zullen zetten. Als ontwerper moet je altijd nalopen hoe je ontwerp functioneert in de verschillende gebruiksscenario’s, want wat de ene keer een briljante functie is, zit – als je het niet goed ontwerpt – een andere keer enorm in de weg. Denk bijvoorbeeld aan auto’s die helemaal over de flos gaan dat de bijrijder de gordel niet om heeft als je een keer een tas op de bijrijdersstoel zet die meer weegt dan een pakje vleeswaren. In het geval van onze broodbakmachine maakt de toevoeging van een op zichzelf waardevolle functie, het apparaat als geheel zo goed als waardeloos.

Ik snap nu in elk geval een stuk beter waarom broodbakmachines zo hoog scoren in de lijst van ‘machines’ die stof staan te vangen achter in een keukenkastje, samen met de keukenmachine, de ijsmachine, het Senseo-apparaat en de chocoladefonteinmachine. Typisch van die apparaten waarbij het idee aansprekender is dan de uitvoering.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden