Waarde heer Darwin,

Op verzoek van de Volkskrant wenden briefschrijvers zich tot Charles Darwin. Zie ook brievenaandarwin.volkskrantblog.nl Deze week: schrijver en bioloog Tijs Goldschmidt..

Wat fantastisch om van u een antwoord op mijn vorige brief te ontvangen. Ongestorven vrienden en kennissen die handgeschreven brieven beantwoorden zijn al uiterst zeldzaam geworden in de 21ste eeuw, maar zo’n geanimeerde respons te krijgen van een diep bewonderde, in 1882 begraven dode is wel het laatste waarop ik had gerekend.

Dat ik uw werk volledig heb geïntegreerd in mijn gedachtenwereld is werkelijk niet overdreven. Ik leef ermee, dag en nacht, ben aan een evolutionaire manier van denken verslingerd geraakt en ervaar die als buitengewoon inspirerend.

Ik pas er doorgaans voor op mij te laten inkapselen door -ismen van welke soort dan ook, maar maak voor het darwinisme, zoals dat tegenwoordig heet, toch een uitzondering. Uw ideeën worden keer op keer bevestigd, vaak uit geheel onverdachte hoek, zodat het vermoeden steeds sterker wordt dat ze wel eens ‘waar’ zouden kunnen zijn.

U gaf vriendelijk aan dat u op mijn complimenten niet zit te wachten – ik houd er nu dan ook mee op – maar wel graag antwoord wilt op de lijst van vragen die u bijsloot. Als u het niet erg vindt wil ik daar even de tijd voor nemen. Zoveel heb ik nu ook weer niet paraat over zebra’s dat ik alle vragen over kuddegedrag,verspreidingsgebied, migratiebewegingen, dieet, en soortspecifieke streeppatronen stante pede zou kunnen beantwoorden, maar hier is al vast een beginnetje. De vraag over de quagga is helaas niet meer van toepassing. Het laatste exemplaar in gevangenschap overleed in 1883 in Artis. Voorbode van een in toenemend tempo om zich heen grijpend fenomeen. Naar schatting zeker veertig procent van de zoogdieren op aarde wordt nu met uitsterven bedreigd.

U vraagt verder of een zebra een wit dier is met zwarte strepen of een zwart dier met witte strepen. Ik vermoed het eerste. Tijdens de ontwikkeling van het zebra-embryo wordt er in de buurt van de wervelkolom in statu nascendi om de twintig cellen een signaal afgegeven: trek een zwarte streep naar beneden. Het is haast conceptuele kunst. Wordt het regel-gen waardoor die ‘trek een zwarte streep’-opdrachten worden gegeven in een vroege embryonale fase actief, dan ontstaat er een zebra met weinig, maar dikke strepen. Wordt dat gen laat actief – dat wil zeggen als het embryo al groter is – dan ontstaat er een zebra met veel, maar dunne strepen. Het zou kunnen verklaren waardoor de volwassen Grévyzebra ongeveer tachtig strepen heeft, de bergzebra ruim veertig en de gewone zebra hoogstens dertig – maar houd me ten goede.

Liet ik u al weten dat het me groot genoegen deed toen begin februari het standbeeld van Richard Owen werd weggetakeld uit de grote hal van het Natural History Museum om plaats te maken voor het uwe? Eindelijk gerechtigheid, dacht ik. Minstens een eeuw te laat natuurlijk, maar desondanks voelde het als een darwinistisch overwinninkje op Owen die uw humeur na de publicatie van de Origin zo vaak wist te vergallen.

Het is misschien kinderachtig zo te denken, maar het spijt me nog altijd dat u zo dikwijls hebt moeten kokhalzen na de zoveelste akelige aantijging of vileine opmerking van zijn kant. Daar ging’ie dan, de aartsconservatief, stevig in de touwen geslagen, bungelend aan een hijskraan in die immense ruimte. Zelfs het reuzengordeldier werd even wakker uit zijn knokige staat van dormancy en bromde met een schuin kopje: leviteert daar de bronzen gifkikker?

Van de brief van Cees Dekker zou ik me niet te veel aantrekken. Gewoon op de stapel ongevraagde creationistische post leggen lijkt me het beste. Ik begrijp natuurlijk wel dat u het vervelend vindt dat hij weer over het geloof begint te meieren als het over evolutie zou moeten gaan, maar vergeet niet dat hij al flink is bijgedraaid.

Na een eerste interventie van de Almachtige verliet hij het creationisme en werd aanhanger van de intelligent-designtheorie. Na een tweede interventie van Hogerhand hield hij de intelligent-designtheorie voor gezien en werd hij ‘theïstisch evolutionist’.

Het wachten is op nog één goddelijke interventie waarbij dat adjectief wordt weggenomen en dan zal ook hij darwinist zijn geworden zonder voorbehoud. Dus maak u vooral niet te druk. Shit happens. Dat was in uw tijd al zo. Voor de zekerheid sluit ik de sticker ‘NEE creationisme JA Darwin’ bij. Goed zichtbaar op de kist plakken. Wie had gedacht dat dat nog eens nodig zou zijn.

Ever yours, Tijs Goldschmidt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden