ColumnMarleen Kamperman

Waar wetenschap is, heeft verloedering minder kans

Hoe je soms ontmoedigd raakt. Hoe je soms twijfelt aan het nut van je werk. Ik ben wetenschapper, ik help de wereld vooruit, zo heet het. Maar help ik de wereld echt wel vooruit? Al sinds de dagen van Archimedes, langer zelfs, wijden mensen zich aan wetenschap, en het is hier nog steeds een bende. Je moet wel een onverbeterlijke optimist zijn om in de geschiedenis van de mensheid een gestaag stijgende lijn waar te nemen. In Brazilië kappen ze het oerwoud om, de polen smelten, in het Midden-Oosten slaan ze elkaar de hersens in. En dat virus, ook dat nog, dat virus! Hele landen in staat van beleg, de wereldbevolking in rep en roer. 

Kom ik aan met mijn onderwaterlijm. Er zijn van die dagen dat je je afvraagt waar je mee bezig bent. Of het wel zin heeft allemaal. Of de mondiale misère ons niet finaal boven het hoofd groeit. Zoveel problemen, er valt nauwelijks tegenop te wetenschappen.

En je slaapt eens een nacht goed. En de zon schijnt. En de ontmoediging en de twijfel drijven over, om plaats te maken voor gezonde relativering. Goed, de wereld ga je niet redden, maar je kunt je eigen kleine bijdrage leveren, zoals iedereen, en soms komt uit al die bijdragen toch iets aardigs voort. Een positief contragewicht, om tegenover de misère in de schaal te leggen. Dakdekkers redden ook de wereld niet, maar dat ze nuttig werk verrichten zal niemand tegenspreken. Zo’n deerlijke bende als de wereld misschien is, zonder dakdekkers was de ellende helemaal niet te overzien.

Aan die gedachte houd ik me dus maar vast, al is het terrein van mijn bijdrage niet het dak, maar wetenschap. Toch ook nuttig lijkt me, in deze apocalyptische tijden. Ga maar na: het zijn wetenschappers die overheden nu vertellen wat er gebeuren moet. Het zijn wetenschappers die dat virus uiteindelijk eronder zullen krijgen. En wat er in ziekenhuizen zoal gebeurt om te zorgen dat mensen die besmet zijn geraakt niet bezwijken: alles gebaseerd op wetenschap.

Waar wetenschap is, heeft verloedering minder kans. Waar het licht wordt gezocht, blijft het duister op afstand. Zodat het volgende staaltje van gezonde relativering me niet overdreven voorkomt:

Wat is het fundament van onze beschaving? Wat is het, dat de grootste catastrofes nog enigszins weet te beteugelen? Wat behoedt ons voor een terugval naar tohoe wabohoe? Bill Clinton zei het al, al zei hij het verkeerd. Dat is dan bij dezen rechtgezet. It’s science, stupid!

Het volgende nog, als postscriptum. Dit is mijn laatste column voor deze krant. Het was een mooie rit, maar ik stap hier uit. Veel dank voor alle reacties. Blijf vooral nieuwsgierig. Koester de verwondering. Er is een wereld te ontdekken.

Marleen Kamperman is chemicus. Ze is hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen en ontwikkelt nieuwe materialen, waarbij ze zich laat inspireren door de natuur.

Moet ik een extreem hard werkende student belonen met een hoger cijfer of juist afremmen?

De verdeling van wetenschapsgeld is zo oneerlijk, laat een bingomolentje voortaan bepalen wie een beurs krijgt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden