VS geven na 20 jaar de 'sleutels tot internet' vrijwillig uit handen

Na decennialang de touwtjes van het wereldwijde web stevig in handen te hebben gehad, zijn de Verenigde Staten eindelijk klaar om een belangrijk deel van hun heerschappij over te dragen aan een onafhankelijke organisatie. Het domeinnamensysteem DNS, een cruciale bouwsteen van het internet, zal vanaf 1 oktober worden beheerd door de non-profitorganisatie ICANN.

Beeld thinkstock

Dat heeft de Amerikaanse overheid bekendgemaakt. DNS, een afkorting van Domain Naming System, koppelt computers en bekende webadressen als Volkskrant.nl aan hun servers. DNS zorgt er bijvoorbeeld voor dat bezoekers van een site gewoon het www-webadres kunnen gebruiken in plaats van dat ze telkens het IP-adres, een abstracte reeks nummers die de identiteit van aan het internet gekoppelde computers vormt, moeten invoeren. DNS 'vertaalt' deze IP-adressen automatisch naar computernamen en webadressen, en vice-versa.

Tot nu toe had de VS altijd de uiteindelijke zeggenschap over het DNS-systeem. De Amerikaanse overheid vervult een beherende en autoriserende rol, en zorgt ervoor dat de DNS-servers veilig en stabiel blijven. Die taak neemt de National Telecommunications and Information Administration (NTIA), een onderdeel van het ministerie van Commercie, op zich. Maar reeds in 1998, bij de oprichting van de International Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN), was afgesproken dat de invloed van de VS in 2006 kleiner zou worden en dat de ICANN uiteindelijk zelfstandig zou worden. Maar pas nu, anno 2016, meent de Amerikaanse regering dat ICANN er helemaal klaar voor is om de DNS-servers volledig in eigen beheer te krijgen.

Sleutel tot het internet

Na bijna 20 jaar soebatten krijgt ICANN dus eindelijk de felbegeerde 'sleutel tot het internet'. De gemiddelde internetter zal echter helemaal niets merken van deze belangrijke sleuteloverdracht. In de praktijk neemt ICANN namelijk al jaren de meeste beheerderstaken op zich. Het belangrijkste verschil is dat de VS zijn dominante stem verliest, al moet worden aangetekend dat ICANN formeel nog wel onderdeel uitmaakt van de Amerikaanse overheid. De organisatie is gevestigd in Los Angeles en dat zal voorlopig ook zo blijven.

Desondanks hebben sommige Amerikaanse politici veel kritiek op de beslissing om het beheer van het DNS-systeem af te staan aan ICANN. Volgens hen zet dit de deur op een kier voor grootmachten als Rusland en China om zich met het systeem te gaan bemoeien. 'Dit voorstel zal de macht van buitenlandse overheden over het internet fors doen toenemen', schreef een groep Republikeinse senatoren eerder in een bezorgde brief aan de Amerikaanse regering. Onder hen was ook Ted Cruz, de grootste vijand van Donald Trump tijdens de Amerikaanse voorverkiezingen.

Binnen ICANN gaat er per 1 oktober namelijk wel het een en ander veranderen. Het wordt een organisatie met meerdere aandeelhouders, die straks elk hun zegje over 'het internet' mogen doen. Het gaat om overheden, bedrijven en diverse groepen met expertise op internetgebied. Ook in het buitenland is niet iedereen daar even blij mee. Landen als Rusland en China hadden liever gezien dat de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU), een onderdeel van de Verenigde Naties, de touwtjes in handen kreeg. Een voorstel daartoe werd in 2012 door de VS, het Verenigd Koninkrijk, Canada en Australië van tafel geveegd, omdat deze landen vreesden dat zeggenschap van te veel verschillende landen zou kunnen leiden tot mensenrechtenschendingen op het internet.

Beeld thinkstock
ICANN-president Fadi Chehadé Beeld epa

Bemoeien

Volgens ICANN is in de constructie die nu is afgesproken de kans 'extreem klein' dat buitenlandse overheden zich met het beheer van de DNS-servers gaan bemoeien. De organisatie baseert zich op consultaties met experts.

Overigens lijkt het ICANN al jaren vrij stevig op eigen benen te staan. Een van de weinige keren dat de Amerikaanse overheid ingreep, was toen de organisatie een nieuw topleveldomein (oftewel toevoegingen als .nl .com of .net) voor pornosites wilde invoeren. Uiteindelijk kwam dit gesponsorde topleveldomein, .xxx, er toch gewoon.

De 'Godfather van .nl'

De domeinnaam .nl bestaat dit jaar dertig jaar. Nederland was na de VS het eerste land met een eigen landendomein op internet. En dat hebben we te danken aan Piet Beertema. De Volkskrant sprak met deze 'Godfather van .nl'.

Beeld thinkstock
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden