Vrouw rukt op in wetenschap

Jonge vrouwelijke onderzoekers presteren net zo goed als mannen, blijkt uit onderzoek van het Rathenau Instituut. Toch blijft het aantal vrouwelijke hoogleraren achter.

Beeld Thinkstock

De onderzoekers keken naar het aantal gepubliceerde artikelen, en hoe vaak die geciteerd worden door collega's - kentallen die in academische kringen gelden als een objectieve maat voor prestaties.
Hieruit blijkt dat vrouwen van een jaar of 33 in studies als politicologie, rechtsgeleerdheid en psychologie praktisch net zo vaak in de toptien van beste onderzoekers staan als hun mannelijke leeftijdsgenoten. De cijfers wijzen op een inhaalrace, want oudere vrouwelijke onderzoekers in die vakgebieden staan beduidend minder vaak boven in die lijstjes.

Promovendi
Aan Nederlandse universiteiten geldt vooralsnog: hoe hoger de positie, hoe lager het aandeel vrouwen. Bij promovendi is het percentage vrouwen 45 procent, bij universitair hoofddocenten nog maar 22 procent, en bij hoogleraren slechts 15 procent.

Pleun van Arensbergen van het Rathenau Instituut hoopt dat hierin snel verandering komt. 'Een van de argumenten om vrouwen geen hoogleraarspost te gunnen, is dat ze minder zouden presteren. Deze cijfers tonen aan dat dit voor jonge vrouwelijke onderzoekers niet opgaat. Op basis van hun prestaties moeten ze net zo snel carrière kunnen maken als mannen.'

Toch telt bij hoogleraarsbenoemingen meer dan alleen onderzoeksprestaties, waarschuwt Marieke van den Brink van de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze is gespecialiseerd in man/vrouwvoorkeuren bij de werving van personeel. Uit gedragsexperimenten blijkt dat proefpersonen vaak de voorkeur hebben voor een man op een toppositie, zelfs als zijn curriculum identiek is aan dat van een vrouw.

Baard
Bij hoogleraarsposten is dit effect extra sterk, meent Van den Brink. 'Wie denkt aan een professor, denkt eerst aan een oudere man. Daardoor zal een man makkelijker hoogleraar worden, zelfs als de sollicitatiecommissie voor de helft uit vrouwen bestaat. Ik merk het zelfs bij mezelf. Als op een congres een professor wordt aangekondigd, kijk ik in de zaal eerst naar de man met de baard, en niet naar de jonge vrouw op de stoel naast hem. Door die onbewuste beeldvorming kan het nog decennia duren voordat het aandeel vrouwelijke hoogleraren vijftig procent is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden