Huh?George van Hal

Vreemder zelfs dan Jezus: een Australische kever loopt niet op, maar ín water

null Beeld

Kunnen lopen op water. Het is een superkracht zo verbazingwekkend dat een religie als het christendom hem prominent aan Jezus heeft toegekend. In het Engels heeft die gave het mede daarom geschopt tot gezegde, opgenomen in statige woordenboeken, waar het zoveel wil zeggen als ‘iets onmogelijks doen’. Zelfs popbandjes bezingen de edele kunst van het waterwandelen, met breinklevende hitjes van onder meer Milk Inc. en Thirty Seconds to Mars – beide met de titel Walk on water – tot gevolg.

Kortom: uit alles blijkt dat wie op water kan lopen zonder weg te zinken, zeer bijzonder is. Bizar dus, dat biologen onlangs ontdekten dat er nog een schepje bovenop kan. In het vakblad Ethology lieten ze de wereld kennismaken met een Australische waterkever die, let op, óndersteboven, ín het water, op de ónderkant van het wateroppervlak kan lopen. Alsof je over het plafond loopt, maar dan natter.

Eerste auteur John Gould, promovendus aan de universiteit van Newcastle in Australië, wist zelf ook niet zo goed wat hem overkwam toen hij dat totaal merkwaardige gedrag voor het eerst zag. Tegen weekblad New Scientist vertelt hij hoe hij het beestje op het spoor kwam terwijl hij bezig was met doodnormaal biologisch veldwerk: speuren naar kikkervisjes in het plaatselijke Watagangebergte. En toen zag hij het. ‘Om plots iets te zien dat aan de onderkant van het wateroppervlak loopt, alsof het gewone harde grond betreft, dat was echt ongelooflijk’, zegt hij, de verbazing nog altijd niet helemaal te boven.

Zoals het wetenschappers betaamt, viel Gould bij het zien van dit biologisch wonder niet op de knieën, maar schakelde hij direct door naar de analyse. Eerste vraag: naar wat voor kever kijken we hier eigenlijk? Het antwoord moeten hij en zijn coauteur ons gedeeltelijk schuldig blijven. In hun vakartikel noemen ze het diertje een ‘ongeïdentificeerde Australische kever’. De vermoedelijke wetenschappelijke familie durven ze wel te noemen: de zogeheten Hydrophilidae, een familie waterkevers waartoe ook het schrijvertje en de geelgerande watertor behoren.

Dat sommige kevers en slakken onder water kunnen lopen, was overigens geen totale verrassing – in de vakliteratuur was het al vaker ter sprake gekomen. Maar in zo veel detail had niemand het gedrag nog gezien.

Gould noteerde hoe het diertje stelselmatig in rechte lijnen wandelde, steeds even stilhield en vervolgens weer verder liep. De pootjes staken daarbij voorzichtig in het wateroppervlak, zonder dat ze de oppervlaktespanning verbraken. En, belangrijk: op z’n buik zat een laagje lucht.

Dat laagje dient vermoedelijk als een soort zuurstoftank, waar de kever tijdens z’n duik uit kan ademen. Bovendien zorgt het er vermoedelijk voor dat hij boven in het water blijft plakken en niet spartelend naar de bodem zakt.

Nu is het alleen nog wachten op de eerste hit over ondersteboven in het water lopen. Wellicht iets voor komend carnaval?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden