Wetenschap Driehoeken

Vorige week ging ik op bezoek bij de legendarische puzzelmaker Willem van der Poel. Het was een nederig makende ervaring

Laatst smeekte een lezer of ik hier weer eens een echt moeilijk raadsel kon geven, zo’n helse opgave waarmee je een half weekend zoet bent. Dat kwam mooi uit, want vorige week ging ik op bezoek bij de legendarische puzzelmaker Willem van der Poel.

Het was een nederig makende ervaring. Van der Poel had kasten vol met prachtige puzzels: houten blokken die in elkaar moesten, metalen ringen die juist uit elkaar moesten en allerlei andere duivelse breinbrekers. Bij geen ervan kwam ik ook maar in de buurt van een oplossing. Nadat ik een paar minuten hopeloos had zitten klooien met een stel houten blokjes die een kubus moesten vormen, grinnikte Van der Poel dat deze puzzel hem drie weken had gekost. Ik geloof niet dat ik daar het geduld voor heb.

Helaas passen zulke driedimensionale puzzels niet in een column, maar gelukkig liet Van der Poel me een al even lastige platte puzzel zien die u op deze pagina vindt. Met de gegeven acht driehoeken moet u achtereenvolgens de volgende figuren maken: 1) drie driehoeken, 2) twee driehoeken, 3) één driehoek, 4) één rechthoek. Bij elke figuur moet u alle acht gegeven driehoeken gebruiken en u mag ze daarbij omdraaien. De oplossing mag geen gaten bevatten.

Deze driehoeken stonden in een boekje van de onlangs overleden wiskundige Jan Aarts onder de titel De puzzel van Willem van der Poel. Alleen kon Willem van der Poel zich niet herinneren dat hij de puzzel had bedacht. Sterker nog, hij vertelde dat hij hem nog niet had opgelost.

Het puzzelboekje van Jan Aarts gaf achterin antwoorden, maar bij deze opgave stond: ‘Het leuke van de puzzel is het ineens-zien-van-de-oplossing, het in een flits zien hoe de puzzel in elkaar zit. Voor de lezer die de opwinding wil ondergaan is het uitknippen van de stukjes om de puzzel op te lossen een goede tip.’

Toen ik weer thuis was, knipte ik acht driehoeken uit. Het lukte me om drie driehoeken te maken, een kleine triomf. Ook twee driehoeken bleek nog te doen. Maar die ene driehoek en de rechthoek lukten me maar niet. Intussen had Willem van der Poel in een lade het origineel van deze puzzel opgedoken: een houten exemplaar van Vladimir Krasnoukhov. Die bleek in 2007 gebruikt bij het Russische puzzelkampioenschap. Deprimerend feitje: daar vonden mensen binnen drie minuten die ene driehoek en binnen zeven minuten de rechthoek.

Ik wens u veel puzzelplezier en hoop dat u het moment bereikt van ineens-zien-van-de-oplossing. Zo niet, de oplossingen staan op volkskrant.nl/ionica, dankzij mijn studente Stefanie Brackenhoff en Willem van der Poel die meer geduld hadden dan ik en uiteindelijk de driehoek en rechthoek vonden.

Beeld de Volkskrant infographics
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden