NieuwsStadsvogels

Voor stadsvogels geldt: wie niet slim is moet veel kinderen krijgen

Waarom zitten steden uitgerekend vol meeuwen en duiven? Er bestaan voor vogels twee succesformules: of ze hebben grote hersenen, of ze krijgen veel jongen, blijkt uit een studie in vakblad Frontiers in Ecology.

Stadsduiven doen het goed in de stad, maar niet omdat ze zo slim zijn.Beeld BSR Agency

In een wereld die steeds verder verstedelijkt, is het belangrijk om in te schatten welke soorten daar beter tegen kunnen, zegt de Zweedse hoofdauteur Ferran Sayol via Skype vanuit het Zweedse Goteborg. ‘Dankzij deze bevindingen kunnen we beter voorspellen wie de winnaars en verliezers zullen zijn als een gebied verstedelijkt.’ De studie richtte zich alleen op vogels, maar de onderzoekers verwachten dat de resultaten ook gelden voor andere dieren.

Het was al bekend dat vogels met een relatief groot brein, zoals meeuwen en spreeuwen, succesvol zijn in steden. Gek genoeg doen sommige soorten met een kleine hersencapaciteit, zoals stadsduiven, het hier ook goed. 

Om een verklaring te vinden voor dit verschijnsel analyseerden Sayol en zijn collega’s van het Gothenburg Global Biodiversity Center een databank met 629 vogelsoorten. De databank bevatte naast aantallen in het wild en in de stad uitgebreide informatie over de vogels: van levensduur tot nestgrootte.

Nakomelingen

Het bleek dat alle succesvolle stadsvogels met kleine hersenen iets gemeen hebben: ze krijgen veel nakomelingen. In tegenstelling tot veel andere vogels kunnen duiven bijvoorbeeld het hele jaar door broeden. Sayol: ‘Als hun nest verloren gaat, beginnen ze gewoon opnieuw. Andere vogels moeten een heel seizoenchten als er iets misgaat met het nest. Dan gaat er gelijk een hele generatie verloren.’

Men zou verwachten dat slimme vogels die ook nog eens kampioen voortplanten zijn de absolute winnaars zijn, maar het tegenovergestelde bleek waar. Dat komt omdat beide strategieën samen te veel energie kosten. Een voorbeeld van zo’n vogel is de specht.

Evolutiebioloog Menno Schilthuizen vindt het een interessant onderzoek met een verrassende uitkomst. ‘Twee verschillende typen vogels die het beide in de stad goed doen, terwijl ze onder natuurlijke omstandigheden juist relatief marginaal voorkomen. Dit geeft een goede verklaring voor het vreemde allegaartje aan vogelsoorten dat we gewoonlijk in de stad aantreffen.’

Koloniseren

Volgens Schilthuizen helpt de studie begrijpen welke diersoorten het eerst en het best in staat zijn om de stad te koloniseren. ‘Het zegt minder over hoe dieren zich op de langere termijn aanpassen aan een leven in de stad.’ Schilthuizen verwacht dan ook dat die eerste stadsdieren op termijn worden vergezeld door dieren die zich evolutionair weten aan te passen.

De resultaten van de studie laten een duidelijk patroon zien, namelijk dat er meerdere sleutels zijn tot succes. Volgens Sayol is de volgende stap om uit te zoeken waarom vogels met een groter brein het zo goed doen. ‘Misschien zijn ze gewoon een stuk slimmer en weten zij daardoor betere broedplaatsen te vinden, of zijn ze handiger in het vinden van voedsel.’

Hoe de (gehate) halsbandparkiet zich over de wereld verspreidde
Bij alle zorgen over de daling van de vogelstand slaagt de halsbandparkiet er wel in wereldwijd op te rukken – lang niet tot ieders vreugde. Wat is het geheim van zijn geslaagde migratie?

Klimaatverandering lijkt van invloed op interne klok bonte vliegenvanger
Resultaten van een experiment dat de invloed van klimaatverandering op de vogeltrek aantoonde, bleven bijna twintig jaar op de plank liggen. Nu zijn ze gepubliceerd. Waarom duurde het zo lang?

Deze papegaaiensoort heeft waarschijnlijk aanleg voor statistiek
Wetenschappers zeggen bewezen te hebben dat de kea-papegaai statistisch kan denken. Niet iedereen is meteen overtuigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden